Türkiye için tarihte bugün - 1 Haziran

Olaylar

1. 1975

   Dünya Bankası, Türkiye'yi 'Moratoryum' durumundaki ülkeler arasında saydığını ve borçlarını ödeyemez hale gelen bir ülke olduğunu ilan etti. Türkiye daha önce 1959 ve 1965 yıllarında da 'borç ödeyemez ülke' olarak ilan edilmişti.

   Moratoryum veya erteletim; borçlanıcının, ödeme gücünü yitirmesi nedeniyle borçlarının tümünü veya bir bölümü için ödeme zorunluluğunun geri bırakılmasıdır.

   Vikipedi'de oku: Moratoryum

2. 1943

   İstanbul Radyosu, Vedat Nedim Tör yönetiminde deneme yayınına başladı. Beyoğlu Postanesi üzerinde kurulan geçici stüdyoda çalışmalarını sürdüren İstanbul Radyosu, Batı Müziği ve Ankara Radyosu'ndan telefon aracılığıyla iletilen ajans haberlerini yayınladı.

   

   Vedat Nedim Tör,, Türk siyasetçi, yazar ve gazeteci.

   TRT İstanbul Radyosu veya yaygın olarak kullanılan adıyla İstanbul Radyosu, Türkiye'nin ilk radyosudur.

   Vikipedi'de oku: Vedat Nedim Tör · TRT İstanbul Radyosu

3. 1939

   CHP 5. Kurultayı yeni program ve tüzüğü kabul etti.

4. 1938

   Atatürk, hekimlerin tavsiyesine uyarak İstanbul Boğazı'nda demirleyen Savarona yatında kalmaya başladı.

   

   MV Savarona, Türkiye'nin cumhurbaşkanlığı yatıdır. 28 Mart 1931'de Hamburg'da denize indirildiğinde dünyanın en uzun yatıydı. 23 Şubat 1938'de yedi yaşındayken Türk Hükûmeti tarafından satın alınarak dönemin cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e hediye edildi. Atatürk; ölümünden önce gemide elli gün vakit geçirmiş, bu süre boyunca yatta kabine toplantıları düzenlemiş, önemli konuklar ağırlamıştır.

   Vikipedi'de oku: MV Savarona

5. 1931

   Bursa-Mudanya Demiryolu devlet tarafından satın alındı. 42 kilometre uzunluğundaki hat işletmeye 1892 yılında açılmıştı.

   

   Mudanya, Marmara Denizi kıyısında Bursa iline bağlı 109.964 nüfuslu ilçe.

   Vikipedi'de oku: Mudanya

6. 1930

   İstanbul'da Galata Köprüsü'nde 85 yıldır alınan geçiş ücreti kaldırıldı. Köprü 1845'te açıldığında geçiş tarifesi; yayalar için 5 para, hamallar için 10 para, yüklü arabalar için 5 kuruş, yüklü beygirler için 40 para, koyunlar için 3 para olarak belirlenmişti.

   

   Galata Köprüsü, İstanbul'da Haliç üzerine yapılmış, Karaköy'le Eminönü'nü birleştiren köprüdür.

   Vikipedi'de oku: Galata Köprüsü

7. 1929

   1 Kasım 1928 tarihli Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkındaki Kanun gereğince, devlet muamelelerinde ve kayıtlarda tamamen yeni harfler kullanılmaya başlandı.

8. 1921

   Dr. Şefik Hüsnü Deymer önderliğinde Osmanlı'nın ilk sosyalist mecmuası Aydınlık yayın hayatına başladı.

   

   Şefik Hüsnü Deymer ya da Mehmet Şefik Deymer, tarihsel Türkiye Komünist Partisinin ilk kuruluş yıllarından 1959 yılına dek liderliğini üstlenen komünist siyasetçi, tıp doktoru, gazeteci, yazar ve çevirmen.

   Vikipedi'de oku: Şefik Hüsnü Deymer

9. 1920

   Milli Aşireti Ayaklanması: Milli Aşireti, Fransızlarla iş birliği yaparak, Urfa'da ayaklanma başlattı.

   Milli aşireti, Türkiye'nin büyük Kürt aşiretlerinden birisidir. Milli aşiretinin daha yaygın olarak kullanılan adları Milan, Millayi, Milanlu, Milanli gibi isimlerdir.

   Vikipedi'de oku: Milli aşireti

10. 1911

    Türk Hava Kuvvetleri kuruldu. (Kıtaat-ı Fenniye ve Mevaki-i Müstahkame)

    

    Türk Hava Kuvvetleri, Türkiye'yi havadan gelebilecek her türlü saldırıya karşı korumakla görevlidir. Türk Silahlı Kuvvetleri komutası altındaki en büyük 3. kuvvettir. Türk Hava Kuvvetleri, barışta hava sahasını korumak ve gözetlemek, savaşta ise kara ve deniz kuvvetlerine destek olmak amacıyla kurulmuştur.

    Vikipedi'de oku: Türk Hava Kuvvetleri

11. 1453

    Ayasofya'da ilk Cuma namazı, Akşemseddin tarafından kıldırıldı.

    

    Cuma namazı, İslam dininde Cuma günü öğle vaktinde cemaatle kılınması farz-ı ayn olan iki rekâtlık bir namazdır. Kur'an'da, Cum'a Suresi'nde bu namaza açıkça değinilir. Cuma namazı, bireysel olarak, evlerde veya topluma kapalı özel mekânlarda kılınamaz; toplu bir ibadet olması ve hutbe içermesi nedeniyle İslam'ın sosyal sembollerinden biri kabul edilir.

    Vikipedi'de oku: Cuma namazı

Doğumlar

• 1988 Selin Şekerci, Türk oyuncu
• 1980 Agasi Ağagüloğlu, Türk-Azeri boksör
• 1968 Ömer Döngeloğlu, Türk ilahiyatçı, yazar ve sunucu (ö. 2020)
• 1956 Abdullah Çatlı, Türk derin devlet ajanı ve kontrgerilla mensubu (Bedrettin Cömert suikastı faili ve 7 TİP'li öğrencinin öldürüldüğü Bahçelievler Katliamı'nın planlayıcısı) (ö. 1996)
• 1956 İdris Naim Şahin, Türk siyasetçi
• 1952 Ali Müfit Gürtuna, Türk avukat ve siyasetçi
• 1952 Şenol Güneş, Türk futbolcu ve teknik direktör
• 1925 İdris Küçükömer, Türk iktisatçı ve düşünür (ö. 1987)
• 1921 Nilüfer Gürsoy, Türk siyasetçi (ö. 2024)
• 1909 Reşat Enis Aygen, Türk yazar (ö. 1984)
• 1850 Şemseddin Sami, Türk dilbilimci ve roman yazarı (ö. 1904)

Ölümler

• 2014 Sedat Karaoğlu, Türk eski millî futbolcu (d. 1960)
• 2005 Vüs'at O. Bener, Türk yazar ve şair (d. 1922)
• 1971 Hüseyin Cevahir, Türk sosyalist aktivist (d. 1947)
• 1876 Hristo Botev, Bulgar şair ve Osmanlı egemenliğine karşı Bulgar ulusal ayaklanmasının kahramanlarından (d. 1849)