Türkiye için tarihte bugün - 20 Ocak

Olaylar

1. 2007

   Hrant Dink'in öldürülmesi olayının zanlısı Ogün Samast, Samsun'da yakalandı.

   Ogün Samast, 19 Ocak 2007 tarihinde, İstanbul'un Osmanbey semtinde Halaskargazi Caddesi üzerindeki Agos gazetesi binası önünde gazeteci Hrant Dink'i Yasin Hayal'in azmettirmesiyle öldüren kişi.

   Vikipedi'de oku: Ogün Samast

2. 2006

   Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Mehmet Ali Ağca'nın tahliyesine ilişkin Kartal 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kararını bozdu. Ağca, Yargıtayın kararı doğrultusunda Kartal'da bulunduğu yerden alınarak, Kartal H Tipi Cezaevine konuldu.

3. 2002

   Trabzonspor - Beşiktaş maçında, Beşiktaş'ın 5-0'lık galibiyeti sonucu Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nda kavgalar çıktı, yaralanmalar oldu ve Trabzonspor taraftarı tarafından tribün koltukları sökülüp yakıldı. Maç sonrası Hüseyin Avni Aker Stadyumu'nda maddi ve manevi büyük hasarlar meydana geldi.

   

   Hüseyin Avni Aker Stadyumu, Trabzon'un Ortahisar ilçesinin İnönü Mahallesi'nde bulunan ve 26 Ocak 2017'ye kadar Trabzonspor'un maçlarını oynadığı stadyumdur. Stadyum ayrıca "1. Karadeniz Oyunları" ve "2011 Avrupa Gençlik Olimpik Oyunları"nda ana stadyum görevini üstlenmiştir. Ayrıca "2013 FIFA 20 Yaş Altı Dünya Kupası"nın yapıldığı statlardan biridir.

   Vikipedi'de oku: Hüseyin Avni Aker Stadyumu

4. 2000

   Yargıtay, gazeteci Metin Göktepe'yi gözaltında öldürdükleri gerekçesiyle 7 yıl altışar ay ağır hapis cezasına çarptırılan 6 sanık polisten 5'inin cezasını onadı, sanıklardan Emniyet Amiri Seydi Battal Köse'nin cezasını ise esastan bozdu.

   

   Metin Göktepe, Türk gazeteci. 8 Ocak 1996'da İstanbul'da gözaltında işkence yapılarak öldürülen Evrensel gazetesi muhabiriydi.

   Vikipedi'de oku: Metin Göktepe

5. 1997

   Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay Başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu.

   

   Genelkurmay ya da kurmay heyeti, bir tümen yahut daha büyük bir askerî birlik komutanına, komuta ve kontrol görevinde yardımcı olan; planlama, çözümleme ve istihbarat toplama işlevlerinin yanı sıra emir ve kararların aktarımı, eşgüdümü ve icrasının gözetimini yürüten subay, erbaş ve sivil görevlilerden oluşan bir topluluktur. Özellikle eşzamanlı ve süratle değişen karmaşık harekât şartlarında bu heyet, yönetim ve icra arasındaki köprü vazifesini görür.

   Vikipedi'de oku: Genelkurmay

6. 1995

   Yeraltı dünyasının ünlü ismi Dündar Kılıç'ın kızı ve Alaattin Çakıcı'nın eski eşi Uğur Kılıç Uludağ'da öldürüldü. Uğur Kılıç, Engin Civan davasında yaptığı açıklamalarla Özal ailesini suçlamıştı. Kılıç'ı öldüren Abdurrahman Keskin yakalandı ve Uğur Kılıç'ı öldürmesi karşılığında Alaattin Çakıcı'dan 50 milyon lira aldığını söyledi.

   Dündar Ali Kılıç, Türk mafya lideri.

   Uğur Kılıç, Türk spor yöneticisi, eski millî hentbolcu ve iş insanıdır. 2021 ile 2024 yılları arasında Türkiye Hentbol Federasyonu'nun başkanlığını yapmıştır.

   Vikipedi'de oku: Dündar Kılıç · Uğur Kılıç

7. 1993

   Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı.

   

   İsmail Safa Giray, Giray Hanedanı soyundan gelen Türk siyasetçidir.

   Cengiz Altınkaya, Türk siyasetçidir.

   Vikipedi'de oku: Safa Giray (siyasetçi) · Cengiz Altınkaya

8. 1989

   Samsunspor kafilesi, Malatyaspor ile yapacağı lig maçına giderken kaza geçirdi, 5 kişi öldü.

   

   Malatyaspor, 1966 yılında Malatya'da kurulan ve Bölgesel Amatör Lig'de mücadele eden futbol takımıdır. Sarı-kırmızı renklere sahip olan kulüp maçlarını Yeşiltepe 3 Numaralı Saha'da oynamaktadır.

   Vikipedi'de oku: Malatyaspor

9. 1988

   Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında on beşer yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe, 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu konusunda yaptıkları açıklamalardı.

   

   2000'e Doğru veya yazıyla kullanılan şekliyle İkibin'e Doğru, Türkiye'de haftalık olarak yayımlanan siyaset ve haber dergisidir. 1987 Ocak'ında Doğu Perinçek tarafından kurularak yayın hayatına başlamış ve son sayısı Nisan 1993'te yayımlanmıştır.

   Vikipedi'de oku: 2000'e Doğru

10. 1986

    Demokratik Sol Parti ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Rahşan Ecevit, "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi.

    

    Zekiye Rahşan Ecevit, Türk ressam, yazar ve siyasetçidir. Demokratik Sol Parti ile Demokratik Sol Halk Partisinin kurucusu ve ilk başkanıdır. Önerisiyle 2000 senesinde çıkarılan Af Yasası, Rahşan Affı olarak bilinir.

    Vikipedi'de oku: Rahşan Ecevit

11. 1981

    Uğur Mumcu, Kenan Evren'in Kahramanmaraş konuşmasını değerlendirdi: "Devlet Başkanı Orgeneral Sayın Kenan Evren'in Kahramanmaraş'ta mezhep ayrılığı konularına değinmesi, bu ayrımcılığın yarattığı ve yaratacağı sonuçları vurgulaması son derece yararlı olmuştur."

    

    Uğur Mumcu, Türk gazeteci, araştırmacı ve yazar.

    Vikipedi'de oku: Uğur Mumcu

12. 1981

    İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi, 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi.

13. 1973

    Eski Millî Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu ve 31 kişi hakkında "Anayasayı değiştirme ve Türkiye Büyük Millet Meclisini ıskat için gizli örgüt kurma" iddiasıyla dava açıldı. Dava açılanlar arasında Doğan Avcıoğlu, İlhan Selçuk, İlhami Soysal da var.

    

    Cemal Madanoğlu Türk asker. 27 Mayıs Darbesi'nin fiilî lideridir.

    İlhan Selçuk, Türk gazeteci ve yazar.

    Vikipedi'de oku: Cemal Madanoğlu · İlhan Selçuk

14. 1971

    Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı.

15. 1968

    Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu.

16. 1963

    21-25 Ocak'ta şiddetli soğuklar, Türkiye'nin her yanını etkiledi. Elektrikler ve sular kesildi, trenler yollarda kaldı. Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.

    

    Ocak ayı Gregoryen ve Jülyen takvimlerinde yılın ilk ayıdır.

    Uludağ, Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m yüksekliği ile Türkiye'nin en büyük kış ve doğa sporları merkezi olan dağdır.

    Vikipedi'de oku: Ocak · Uludağ

17. 1961

    Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar, "federal yönetim" tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri konferanstan çekildi.

18. 1956

    Yaşar Kemal, "İnce Memed" romanıyla Varlık Dergisi Roman Armağanı'nı kazandı.

    Varlık, 15 Temmuz 1933'te Yaşar Nabi Nayır tarafından yayımlanmaya başlanan aylık sanat ve edebiyat dergisidir.

    Vikipedi'de oku: Varlık (dergi)

19. 1952

    Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin öldüğünü açıkladı.

    

    Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren; devletin savunma politikasını uygulamak, Türk Silahlı Kuvvetlerinin lojistik ve savunma ihtiyaçlarını karşılamak ve askerlik hizmetlerine ilişkin iş ve işlemleri yürütmekle görevli bakanlıktır.

    Vikipedi'de oku: Millî Savunma Bakanlığı (Türkiye)

20. 1945

    Birleşik Krallık'ta eğitimini tamamlayan 50 Türk öğrenciye pilotluk brövesi verildi.

21. 1936

    Ankara'da Endüstri Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı esasları kabul edildi.

22. 1923

    Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı.

23. 1923

    İsmet Paşa'nın, Lozan'da Yunanlar tarafından yakılmış 26 şehrin listesini sunması.

    

    Lozan Barış Konferansı, İsviçre'nin Lozan (Lausanne) şehrinde 8 ay süren, Kurtuluş Savaşı sonrasında tamamen geçersiz kalmış olan Sevr Antlaşması'nın yerine geçecek Lozan Antlaşması'nın görüşüldüğü konferanstır. Konferansa Türkiye, Britanya, Fransa, İtalya, Yunanistan, Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı ve Japonya katılmıştır. ABD gözlemci olarak katılmıştır. Boğazların görüşüldüğü komisyona ise Sovyetler Birliği, Romanya ve Bulgarisan da katılmıştır.

    Vikipedi'de oku: Lozan Barış Konferansı

24. 1921

    TBMM'nin oluşumunun ardından 23 maddelik ilk Anayasa, Teşkilatı Esasiye kabul edildi.

    

    Teşkilat-ı Esasiye Kanunu veya 1921 Anayasası, 1924 Anayasası'nın ilkelerini belirlemiş; 85 numaralı ve kabul tarihi 20 Kânun-ı Sani 1337 olan 23 madde ve bir ayrık maddeden oluşan kısa ve "çerçeve anayasa" niteliğinde bir belgedir.

    Vikipedi'de oku: Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu (1921)

25. 1920

    Maraş'ta Fransızlar'a karşı, Maraş Savunması başladı.

    

    Maraş Muharebesi, 21 Ocak - 12 Şubat 1920 tarihleri arasında gerçekleşen, Maraş'ın kurtuluşu ile sonuçlanan muhaberedir.

    Vikipedi'de oku: Maraş Muharebesi

26. 1918

    Midilli Kruvazörü, Gökçeada açıklarındaki mayınlara çarparak battı. I. Dünya Savaşı'nın başında, 11 Ağustos 1914'te İngiliz filosunun izlediği Almanların Goeben ve Breslau gemileri Çanakkale Boğazı'ndan geçmiş ve ilkine "Yavuz" ikincisine "Midilli" adı verilmişti.

    

    SMS Breslau veya diğer adıyla Midilli, Alman İmparatorluğu donanması için inşa edilen Magdeburg sınıfı hafif kruvazördür. Kruvazör yapımına 28 Mayıs 1911 tarihinde başlandı ve 16 Temmuz 1911'de denize indirildi.

    Vikipedi'de oku: Midilli (kruvazör)

27. 1915

    Mustafa Kemal, Esat (Bülkat) Paşa komutasındaki 3. Kolordu'ya bağlı olarak Tekirdağ'da teşkil edilecek 19. Tümen Komutanlığı'na atandı.

    

    Mehmet Esat Bülkat veya Esad Paşa, Türk askerdir. Balkan Savaşları sırasında kendi gibi asker olan küçük kardeşi Mehmet Vehip Kaçı ile birlikte Yanya'da gösterdiği savunma ve direnişi ile tanınan Esad Paşa, yine küçük kardeşi ile birlikte görev aldığı Çanakkale Savaşı'nda büyük başarı göstermiş; İtilaf kuvvetlerinin boğazı geçip İstanbul'a varmasını önleyen komutanlardan biri olmuştur.

    Vikipedi'de oku: Mehmet Esat Bülkat

28. 1841

    Hong Kong Adası (Hong Kong'un güneyinde bir ada), Afyon Savaşları sırasında Birleşik Krallık'a verildi.

    

    Hong Kong Adası; Hong Kong Özel Yönetim Bölgesi'nin güney kesiminde bulunan adadır.

    Hong Kong (Çince: 香港, Kantonca telaffuzu:

    Vikipedi'de oku: Hong Kong Adası · Hong Kong

Doğumlar

• 1954 Serdar Gücüyener, eski Türk futbolcu ve teknik direktör
• 1953 Alaattin Çakıcı, Türk organize suç örgütü lideri
• 1953 Fahri Kasırga, Türk bürokrat
• 1939 Feyzi Tuna, Türk sinema yönetmeni, senarist ve oyuncu
• 1935 Güven Sazak, Türk iş insanı ve spor yöneticisi (ö. 2011)
• 1927 Orhan Elmas, Türk yönetmen, senarist ve oyuncu (ö. 2002)
• 1924 Tekin Akmansoy, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2013)
• 1920 İbrahim Minnetoğlu, Türk şair, gazeteci ve köşe yazarı (ö. 1993)
• 1912 Hulusi Kentmen, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 1993)
• 1029 Alp Arslan, Büyük Selçuklu Devleti'nin 2. Sultanı (ö. 1072)

Ölümler

• 2023 Yalçın Yelence, Türk senarist ve yönetmen (d. 1954)
• 2020 Hayrettin Karaca, Türk sanayici ve çevre aktivisti, TEMA vakfı kurucusu (d. 1922)
• 2005 Sabri Demirbağ, Türk asker ve Kıbrıs Harekâtı'nda görev alan Tugayın Komutanı (d. 1935)
• 2004 Bedih Yoluk (Kazancı Bedih), Türk gazelhan (d. 1929)
• 1994 Bedia Muvahhit, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu ve devlet sanatçısı (d. 1897)
• 1979 Alessio Bombacı, İtalyan Türkolog (d. 1914)
• 1965 Mehmet Rüştü Uzel, Türk bürokrat ve eğitimci (d. 1891)
• 1949 Burhan Cahit Morkaya, Türk siyasetçi, gazeteci ve yazar (d. 1892)
• 1934 Hüseyin Kazım Kadri, Türk devlet adamı ve yazar (Osmanlı Devleti'nin son yıllarında Valilik ve Nazırlık görevlerinde bulunan) (d. 1870)
• 1639 I. Mustafa, Osmanlı'nın 15. Padişahı (d. 1591)