Türkiye için tarihte bugün - 10 Ekim

Olaylar

1. 2009

   İsviçre'nin Zürih kentinde Türkiye ile Ermenistan arasında Akyaka Sınır Kapısı'nın açılması için protokol imzalandı.

   

   Zürih, İsviçre'nin en büyük şehri ve Zürih kantonunun başkentidir. İsviçre'nin kuzey-orta kesiminde, Zürih Gölü'nün kuzeybatı ucunda yer almaktadır. 2024 yılının sonu itibarıyla belediyenin nüfusu 436.551 iken kentsel alan 1,45 milyon kişiye (2020) ve Zürih metropol alanının toplam nüfusu 2,1 milyona (2020) ulaşmıştır.

   Vikipedi'de oku: Zürih

2. 1991

   Klasik Türk müziği sanatçısı Alâeddin Yavaşça'ya Devlet Sanatçısı unvanı verildi.

   Klasik Türk müziği, klasik Türk mûsıkîsi, Osmanlı'daki adıyla mûsıkî veya günümüzde kullanılan adıyla Türk sanat müziği; Türk kültürüne has makamlı bir müzik türü. Klasik batı müziği ve Hint müziği ile beraber dünya üzerinde süreklilik ve gelenek oluşturma bakımından mevcut birkaç klasik müzikten birisi olarak kabul edilir.

   Vikipedi'de oku: Klasik Türk müziği

3. 1980

   Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, "Türk Silahlı Kuvvetlerinin Dikkate Alacağı ve Uyacağı Hususlar" başlıklı emrini yayımladı: "Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının sahip olduğu ideoloji ATATÜRKçülüktür."

4. 1976

   Devlet Güvenlik Mahkemeleri kaldırıldı (1982-2004 arası tekrar kuruldu).

5. 1975

   Bandırma'da Etibank Boraks ve Asit Fabrikaları'nda direniş başladı.

   

   Bandırma, Marmara Denizi'nin güneyinde, Bandırma Körfezi'nin en iç kısmında merkezlenen Balıkesir iline bağlı bir ilçedir. 2024 yılı sonu itibarıyla resmî nüfusu 167.363 kişidir. Nüfus bakımından Balıkesir'in Edremit'ten sonra en fazla nüfusa sahip dış ilçesidir.

   Vikipedi'de oku: Bandırma

6. 1969

   Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF), Devrimci Gençlik Dernekleri Federasyonu (Dev-Genç) adını aldı.

   Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF), 12 Kasım 1965 tarihinde Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi kantininde, Ankara'daki yükseköğrenim kurumlarının öğrenci delegeleri tarafından kurulmuş sosyalist öğrenci örgütü.

   Vikipedi'de oku: Fikir Kulüpleri Federasyonu (1965)

7. 1965

   Genel Seçim sonuçları: AP 240 Milletvekili ile çoğunluğu elde etti. CHP 134, MP 31, YTP 19, TİP 15, CKMP 11 Milletvekili çıkardı. TBMM tarihinde ilk kez bir sosyalist parti (TİP-Türkiye İşçi Partisi) 15 Milletvekili ile grup kurmaya hak kazandı.

   

   1965 Türkiye genel seçimleri, 10 Ekim 1965 tarihinde yapılan bu genel seçimler ile TBMM 13. dönem milletvekilleri seçildi. İlk kez Millî bakiye sisteminin uygulandığı bu seçimlerde, Türkiye tarihinde ilk defa bir sosyalist parti olan Türkiye İşçi Partisi milletvekili çıkararak meclise girdi.

   Vikipedi'de oku: 1965 Türkiye genel seçimleri

8. 1930

   Türkiye, Barzani Aşireti'nin yaklaşık dört ay süren Oramar Ayaklanması'nı bastırdı.

   Oramar Ayaklanması ya da Oramar İsyanı, 16 Temmuz 1930'da başlayıp 10 Ekim 1930'da biten, Şeyh Ahmed Barzani'ye bağlı Molla Hüseyin Şerif komutasındaki 500 kişilik Kürt silahlı kuvvetinin Dağlıca köyünde bulunan Oramar taburuna saldırmaları sonucu başlayan isyan. İsyan, bazı Kürt aşiretlerinin Türk askerleriyle birlikte direnmesi ve Türk Ordusunun havadan bombardımana başlaması üzerine Kürt kuvvetlerinin Irak'a çekilmesiyle son bulmuştur.

   Vikipedi'de oku: Oramar Ayaklanması

9. 1847

   İstanbul'da güneş tutulması izlendi.

   

   Güneş tutulması, Ay'ın yörünge hareketi sırasında Dünya ile Güneş arasına girmesi ve dolayısıyla Ay'ın Güneş'i kısmen ya da tümüyle örtmesi sonucunda gözlemlenen doğa olayıdır.

   Vikipedi'de oku: Güneş tutulması

Doğumlar

• 1987 Ümit Kantarcılar, Türk oyuncu
• 1983 Tolga Zengin, Türk futbolcu
• 1970 Şefak Sezer, Türk oyuncu, senarist ve yönetmen
• 1969 Dilşa Demirbağ-Sten, Türk-İsveçli gazeteci, yazar ve senarist
• 1968 Feridun Düzağaç, Türk müzisyen
• 1966 İbrahim Erkal, Türk ses sanatçısı, besteci, söz yazarı ve oyuncu (ö. 2017)
• 1963 Hülya Avşar, Türk sinema oyuncusu ve şarkıcı
• 1959 Arif Peçenek, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 2013)
• 1946 Taha Akyol, Türk gazeteci ve yazar
• 1945 Sacit Onan, Türk yönetmen, şair ve seslendirme sanatçısı (ö. 2010)
• 1932 Tomris Oğuzalp, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2013)
• 1932 Üner Teoman, Türk atlet (ö. 2024)
• 1929 Ayten Alpman, Türk ses sanatçısı (ö. 2012)
• 1928 Leyla Gencer, Türk opera sanatçısı (ö. 2008)
• 1919 Nazik Erik, Türk öğretmen ve Türkolog (ö. 2012)
• 1857 Yusuf İzzeddin Efendi, Türk asker ve Osmanlı Hanedanı mensubu şehzade (ö. 1916)
• 1470 I. Selim, Osmanlı'nın 9. padişahı (ö. 1520)

Ölümler

• 2013 Nevzat Kösoğlu, Türk siyasetçi ve yazar (d. 1940)
• 2011 Birsen Ayda, Türk sinema oyuncusu (d. 1946)
• 2011 Selma Soysal, Türk matematikçi ve akademisyen (d. 1924)
• 2008 Nail Çakırhan, Türk gazeteci, şair ve mimar (d. 1910)
• 2005 Attilâ İlhan, Türk şair, romancı, gazeteci, senarist ve eleştirmen (d. 1925)
• 2004 Müşerref Hekimoğlu, Türk gazeteci ve yazar (d. 1923)
• 1997 Niyazi Lodos, Türk akademisyen ve entomolog (d. 1921)
• 1995 Kadir Savun, Türk sinema oyuncusu (d. 1926)
• 1987 Behice Boran, Türk akademisyen, sosyolog ve siyasetçi (d. 1910)
• 1982 Yıldırım Önal, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1931)
• 1981 Ali İzzet Özkan, Türk âşık (d. 1902)
• 1977 İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Türk tarihçi (d. 1888)
• 1964 Cemil Sait Barlas, Türk siyasetçi, gazeteci ve yazar (d. 1905)
• 1937 Ahmet Refik Altınay, Türk tarihçi (d. 1881)