Türkiye için tarihte bugün - 9 Eylül

Olaylar

1. 2011

   Dünya'nın en büyük mozaik müzesi olan Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi ziyarete açıldı.

   

   Sanatta mozaik; bir yüzeyin, farklı renklerdeki küçük parçacıkların yan yana getirilmesi yöntemiyle süslenmesi ve bu şekilde üretilmiş eserdir. Taş, cam, tuğla, metal veya deniz kabuğu gibi çok çeşitli malzemelerden mozaik yapılabilir. Kakmacılıktan farklı olarak, mozaik sanatında parçacıklar yüzeydeki çukurcuklara yerleştirilmez, yüzeye yapıştırıcı ile tutturulur.

   Vikipedi'de oku: Mozaik

2. 2001

   12 Dev Adam, Türkiye'de düzenlenen Avrupa Şampiyonasında ikinci oldu.

   

   2001 Avrupa Basketbol Şampiyonası, FIBA tarafından 32.si düzenlenen Avrupa ülkelerinin katıldığı basketbol turnuvasıdır. EuroBasket 2001 31 Ağustos - 9 Eylül 2001 tariheri arasında Türkiye'de düzenlenmiştir. Altın madalyayı Yugoslavya, gümüş madalyayı ev sahibi Türkiye ve bronz madalyayı İspanya kazanmıştır.

   Vikipedi'de oku: 2001 Avrupa Basketbol Şampiyonası

3. 1992

   Millî Güvenlik Konseyi tarafından 16 Ekim 1981 tarihinde kapatılmış olan Cumhuriyet Halk Partisi, Haziran 1992'de yapılan yasa değişikliği sayesinde 1979 yılında yapılan son kurultayın delegeleri tarafından yeniden açıldı. Yeniden açılış kurultayındaki seçimin neticesinde Deniz Baykal, Cumhuriyet Halk Partisi'nin 4. genel başkanı oldu.

   

   Deniz Baykal, Türk avukat, siyaset bilimci, akademisyen ve siyasetçidir. Cumhuriyet Halk Partisinin 4. genel başkanıdır. 1995-1996 yılları arasında başbakan yardımcılığı görevini yürüttü. Birçok hükûmette yer alan Baykal, kısa aralıklar dışında 1992-2010 yılları arasında Cumhuriyet Halk Partisinin genel başkanlığını yaptı. 2002-2010 yılları arasında CHP'yi ana muhalefet partisi olarak yönetti.

   Vikipedi'de oku: Deniz Baykal

4. 1974

   11. Altın Portakal Film Festivali'nde, Altın Portakal Ödülü'nü Lütfi Ömer Akad'ın Düğün filmi aldı.

   1974 Antalya Altın Portakal Film Festivali, Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin 11. organizasyonudur.

   Vikipedi'de oku: 11. Altın Portakal Film Festivali

5. 1971

   Boğaziçi Üniversitesi'nin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.

   

   Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul'da yer alan bir devlet araştırma üniversitesidir. 16 Eylül 1863 tarihinde Cyrus Hamlin ve Christopher Robert tarafından öncülü Robert Koleji kuruldu.

   Vikipedi'de oku: Boğaziçi Üniversitesi

6. 1923

   TBMM'de Birinci Grup mensubu milletvekilleri tarafından oylama neticesinde "Halk Fırkası Nizamnamesi" kabul edildi. Bunun neticesinde Cumhuriyet Halk Partisi, Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde kurulmuş oldu.

   TBMM 2. dönem milletvekilleri listesi, 11 Ağustos 1923 - 26 Haziran 1927 tarihleri arasında Türkiye Büyük Millet Meclisinde görev yapmış milletvekillerinin listesidir. Bu dönemde bağımsız olarak seçilebilen birkaç vekil ve muhalif tek vekil Zeki Kadirbeyoğlu dışında hepsi Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti 'tan seçildi.

   Vikipedi'de oku: TBMM 2. dönem milletvekilleri listesi

7. 1922

   İzmir'in Kurtuluşu: Dumlupınar Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Yunan Ordusu'nu önüne katan Türk Ordusu işgal altında bulunan İzmir'e girdi.

   

   İzmir'in Kurtuluşu, 26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz harekâtı sonucu Türk ordusunun Yunan işgali altındaki İzmir'e 9 Eylül 1922'de girmesini belirten tarih terimidir.

   Vikipedi'de oku: İzmir'in Kurtuluşu

8. 1914

   İttihat ve Terakki Cemiyeti, Osmanlı Hükûmeti'nin kabul ettiği tüm kapitülasyonları reddetti.

   

   Osmanlı kapitülasyonları, Osmanlı İmparatorluğu'nda yabancılara verilen ekonomik, adli, idari vb. hak ve ayrıcalıklardır. Kapitülasyon kelimesi Latince "şartlar, fasıllar, maddeler" anlamına gelen "capitula" sözcüğünden türemiş olup "teslim olma" anlamı galat-ı meşhurdur.

   Vikipedi'de oku: Osmanlı İmparatorluğu kapitülasyonları

9. 1578

   Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasında Koyungeçidi Muharebesi gerçekleşti.

   

   Koyungeçidi Muharebesi, 9 Eylül 1578'de Osmanlı Devleti ile Safevî Devleti arasında yapılan ve Osmanlıların zaferiyle biten meydan savaşıdır.

   Vikipedi'de oku: Koyungeçidi Muharebesi

10. 1570

    Lefkoşa, Türkler tarafından fethedildi.

    

    Lefkoşa, Kıbrıs adasının ortasında yer alan, Kıbrıs Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin başkenti. Kıbrıs'ın en kalabalık kenti ve en önemli kültür, sanayi, ticaret ve ulaşım merkezidir. Lefkoşa, 35°10' kuzey, 33°21' doğuda bulunur.

    Vikipedi'de oku: Lefkoşa

11. 1493

    Osmanlı ile Macaristan Krallığı destekli Hırvatistan Krallığı birleşik ordusu arasında Krbava Muharebesi gerçekleşti.

    

    Hırvatistan, resmî adıyla Hırvatistan Cumhuriyeti, Orta ve Güneydoğu Avrupa'da, Adriyatik Denizi kıyısında yer alan bir ülkedir. Kuzeybatıda Slovenya, kuzeydoğuda Macaristan, doğuda Sırbistan, güneydoğuda Bosna Hersek ve Karadağ ile sınır komşusudur ve batıda İtalya ile deniz sınırını paylaşmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Hırvatistan

12. 1141

    Katvan Muharebesi gerçekleşti.

    

    Katvan Muharebesi, 1141 yılında Karahitay ile Büyük Selçuklu Devleti arasında yapılan muharebedir.

    Vikipedi'de oku: Katvan Muharebesi

Doğumlar

• 1992 Başaran Saraçoğlu, Türk futbolcu
• 1990 Hüsnü Başkurt, Türk futbolcu
• 1989 Beta Berk Bayındır, Türk rapçi ve söz yazarı (ö. 2022)
• 1988 Simge Tertemiz, Türk sunucu, manken ve oyuncu
• 1987 Gökhan Keser, Türk şarkıcı, oyuncu ve yapımcı
• 1986 İbrahim Kendirci, Türk oyuncu
• 1982 Fatoş Kabasakal, Türk oyuncu, model ve sunucu
• 1979 Gökçe, Türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci
• 1978 Arzu Şahin, Türk halk müziği sanatçısı
• 1977 Fatih Tekke, Türk eski futbolcu ve teknik direktör
• 1975 İlker Kızmaz, Türk oyuncu
• 1971 Sevil Akı Saner, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı
• 1970 Tülay Günal, Türk aktris
• 1970 Cüneyt Mete, Türk oyuncu ve tiyatrocu
• 1969 Özlem Zengin, Türk avukat ve siyasetçi
• 1965 Cihat Levent, Türk millî basketbolcu, spor yöneticisi ve sivil toplum kuruluşu aktivisti
• 1965 Yücel Savaş, Türk siyasetçi ve iş adamı
• 1961 Faruk Çaturoğlu, Türk siyasetçi
• 1960 Nurullah Genç, Türk iktisatçı ve şair
• 1959 Ruhsar Öcal, Türk opera solisti, tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
• 1956 Ayhan Kavas, Türk oyuncu
• 1953 Sami Dedeoğlu, Türk iş adamı, siyasetçi ve TBMM 26. dönem milletvekili
• 1947 Emin Kansu, Türk doktor ve akademisyen
• 1946 Selçuk Esenbel, Türk tarihçi ve akademisyen
• 1945 Erbil Tuşalp, Türk gazeteci ve yazar (ö. 2020)
• 1943 Başar Sabuncu, Türk oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısı, oyuncu (ö. 2015)
• 1935 Demir Özlü, Türk öykü ve roman yazarı (ö. 2021)
• 1932 Müşfik Kenter, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2012)
• 1930 Gültekin Oransay, Türk müzikbilimci, tarih ve dil araştırmacısı (ö. 1989)
• 1927 Yusuf Ziya Bahadınlı, Türk yazar, yayıncı ve siyasetçi (ö. 2025)
• 1923 Marcel Zanini, Türk-Fransız caz müzisyeni (ö. 2023)
• 1913 Tarık Levendoğlu, Türk sahne tasarımcısı, tiyatro yönetmeni, çevirmen ve fresk ressamı (ö. 1978)
• 1906 Ali Hadi Bara, Türk heykeltıraş (ö. 1971)
• 1869 Abdullah Cevdet, Osmanlı siyaset adamı ve düşünür, göz doktoru, şair ve tercüman (ö. 1932)

Ölümler

• 2019 Dinçer Sümer, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısı (d. 1938)
• 2006 Mehmet Emin Aga, Batı Trakya Türkü İskeçe seçilmiş müftüsü (Batı Trakya-Yunanistan) (d. 1932)
• 1998 Semiha Şakir, Türk hayırsever (d. 1905)
• 1985 Sırrı Atalay, Türk siyasetçi ve hukukçu (d. 1919)
• 1985 Erkan Yücel, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1944)
• 1984 Yılmaz Güney, Türk yönetmen ve sinema oyuncusu (d. 1937)
• 1942 Şevki Savaşçı, Türk asker ve İstiklâl Savaşı gazisi (d. 1878)

Bayramlar ve özel günler

• İzmir'in Kurtuluş Günü (1922)