Türkiye için tarihte bugün - 26 Ekim

Olaylar

1. 1995

   Demokrasi Partisi (DEP) davası karara bağlandı. Yargıtay Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Doğan ve Selim Sadak'ın on beşer yıl, Mahmut Alınak ve Sırrı Sakık'ın üçer yıl altışar ay hapis cezasını onayladı. Cezaları bozulan Ahmet Türk ve Sedat Yurtdaş tahliye edildi.

   

   Orhan Doğan, Kürt asıllı Türk eski avukat ve milletvekilidir.

   Hatip Dicle, Kürt asıllı Türk siyasetçi ve İnşaat Mühendisi. 1991 yılında Diyarbakır milletvekili seçildi fakat 2 Mart 1994 tarihinde TBMM tarafından Leyla Zana, Selim Sadak ve Orhan Doğan ile Dicle'nin milletvekili dokunulmazlığı kaldırıldı. Yargılandıktan sonra on yıl cezaevinde kaldı. 2004'te tahliye edilen Dicle 12 Haziran genel seçimlerinde Emek, Özgürlük ve Demokrasi Bloku Diyarbakır bağımsız adayı olarak vekil seçildi fakat vekilliği Yüksek Seçim Kurulu tarafından iptal edildi.

   Vikipedi'de oku: Orhan Doğan · Hatip Dicle

2. 1991

   Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak sınırından girerek operasyon başlattı.

3. 1984

   Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez bir bakan azledildi. Maliye ve Gümrük Bakanı Vural Arıkan istifa etmeyince, Başbakanın önerisi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından görevden alındı.

   Vural Arıkan, Türk siyasetçidir.

   Vikipedi'de oku: Vural Arıkan

4. 1975

   Genel nüfus sayımı yapıldı. Türkiye'nin nüfusu 40.347.719 kişi.

   1975 Türkiye nüfus sayımı sonucu Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 40.347.719'dur.

   Vikipedi'de oku: 1975 Türkiye nüfus sayımı

5. 1961

   Cemal Gürsel Cumhurbaşkanı seçildi.

   

   Cemal Gürsel, 1961'den 1966'ya kadar 4. Türkiye cumhurbaşkanı olarak görev yapan Türk asker ve devlet adamıdır. 1960'ta Türk Kara Kuvvetleri komutanıyken Demokrat Parti iktidarına yapılan 27 Mayıs Darbesi'nin ardından kurulan Millî Birlik Komitesinin başkanı olarak bir yıl başbakanlık yapan ve yeni anayasanın hazırlanmasıyla 1961'de cumhurbaşkanı seçilen Gürsel, 1966 yılında sağlık sorunları nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından görevden alındı.

   Vikipedi'de oku: Cemal Gürsel

6. 1936

   16 yaşındaki ressam Turgut Cansever, ilk resim sergisini açtı.

   Turgut Cansever, Türk mimar, şehir plancısı, düşünür. Dünyada üç kez Ağa Han Mimarlık Ödülü almış tek mimardır. "Bilge Mimar" da olarak anılır. Kent, imar, koruma alanlarında pek çok görev almış, Beyazıt Meydanı'nı tasarlamıştır. Türkiye'deki ilk sanat tarihi doktora tezinin sahibidir.

   Vikipedi'de oku: Turgut Cansever

7. 1933

   Türkiye'de kadınlara köy ihtiyar heyetlerine ve muhtarlığa seçme ile seçilme hakkı verildi.

8. 1924

   Kâzım Karabekir Paşa, Birinci Ordu Müfettişliğinden ayrıldı; artık milletvekili olarak çalışacağını bildirdi.

   

   Musa Kâzım Karabekir, Türk asker ve siyasetçidir. "Alçıtepe Kahramanı" namıyla tanınır. Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatan komutanların arasında yer alarak Doğu Cephesi'nde gösterdiği başarılardan dolayı Kırmızı-Yeşil şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalif partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer alıp, genel başkanı oldu. Afşar Türklerinden olup soyu Karamanoğulları'na dayanmaktadır.

   Vikipedi'de oku: Kâzım Karabekir

9. 1923

   Türkiye millî futbol takımı, ilk maçında Romanya ile 2-2 berabere kaldı.

   

   Romanya millî futbol takımı, Romanya'yı uluslararası müsabaka ve turnuvalarda temsil eden erkek futbol takımıdır. Takım, ülkede futbolun yönetiminden sorumlu kuruluş olan Romanya Futbol Federasyonu (FRF) tarafından yönetilmektedir. Genellikle "Tricolorii" lakabıyla anılan ekip, iç saha maçlarını çoğunlukla Bükreş'teki Arena Națională'da oynamaktadır.

   Vikipedi'de oku: Romanya millî futbol takımı

10. 1922

    Lozan Konferansı'nın hemen öncesinde, Dış İşleri Bakanlığı'ndan ayrılan Yusuf Kemal Tengirşenk'in yerine, İsmet İnönü getirildi.

    

    Yusuf Kemal Tengirşenk Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ında ve TBMM'nin ilk dönemlerinde milletvekilliği, İstanbul Barosu başkanlığı, ayrıca farklı hükûmetlerde İktisat, Hariciye ve Adliye Vekilliği görevleri yürütmüş, 91 yıllık ömrünün son 40 yılını akademisyen olarak sürdürmüş bir siyasetçidir.

    Vikipedi'de oku: Yusuf Kemal Tengirşenk

11. 1918

    Atatürk, Halep'in kuzeyindeki işgalcilerin taarruzunu durdurdu.

    

    Halep, Suriye'nin kuzeyinde yer alan ve ülkenin en kalabalık vilayeti olan Halep Valiliği'nin başkenti olan bir şehirdir. 2021 yılı itibarıyla tahmini 2.098.000 nüfusuyla, kentsel alan bakımından Suriye'nin en büyük şehridir ve Suriye'nin başkenti Şam tarafından geçilene kadar nüfus bakımından da en büyük şehirdi. Halep aynı zamanda Suriye'nin kuzey vilayetlerinin en büyük şehri ve Levant bölgesinin en büyük şehirlerinden biridir.

    Vikipedi'de oku: Halep

12. 1461

    Trabzon İmparatorluğu, Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı güçlerine teslim oldu.

    

    Trabzon İmparatorluğu veya Trapezuntin İmparatorluğu, 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar varlığını sürdüren Bizans İmparatorluğu'nun üç kalıntı devletinden biriydi. İmparatorluk, Anadolu'nun uzak kuzeydoğu köşesi olan Pontus'tan ve güney Kırım'ın bazı kısımlarından oluşuyordu. Gürcistan'ın Trabzon'daki müdahalelerinin yardımıyla kuruldu.

    Vikipedi'de oku: Trabzon İmparatorluğu

13. 740

    Konstantinopolis'te çok sayıda ölüm ve yaralanmaya neden olan deprem oldu.

    

    Konstantinopolis, Roma İmparatorluğu (330-395), Bizans İmparatorluğu, Latin İmparatorluğu (1204-1261) ve Osmanlı İmparatorluğu'na (1453-1922) başkentlik yapmış tarihî bir şehir. Günümüzde şehir, Atatürk'ün inkılaplarından biri olarak 1928'de Latin harflerine geçilmesi sonrası, kentin Türkçe adının Latin harfleriyle yazılmış hâli olan İstanbul olarak adlandırılmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Konstantinopolis

Doğumlar

• 1994 Bediha Gün, Türk güreşçi
• 1983 Özgür Emre Yıldırım, Türk sinema ve dizi oyuncusu
• 1978 Caner Kurtaran, Türk oyuncu
• 1977 Aslı Gökyokuş, Türk şarkıcı
• 1974 Nihan Özcan, Türk oyuncu
• 1956 Telman İsmailov, Azerbaycan Yahudisi asıllı Rus ve Türk iş insanı
• 1955 Ahmet Selçuk İlkan, Türk şair ve bestekâr

Ölümler

• 2020 Osman Durmuş, Türk doktor, eski Sağlık Bakanı (d. 1947)
• 2016 Nail Güreli, Türk gazeteci ve yazar (d. 1932)
• 2005 Fahrettin Aslan, Türk gazino işletmecisi ve Maksim Gazinosu sahibi (d. 1932)
• 2001 Hüseyin Hilmi Işık, Türk yazar (d. 1911)
• 1993 Siyami Ersek, Türk akademisyen ve cerrah (Türkiye'de açık kalp ameliyatlarını başlatan) (d. 1920)
• 1993 Neşe Alten, Türk öğretmen
• 1983 Feyzullah Çınar, Türk halk ozanı (d. 1937)
• 1967 Ali Canip Yöntem, Türk şair ve yazar (d. 1887)
• 1963 Behzat Butak, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1891)