Türkiye için tarihte bugün - 1 Temmuz

Olaylar

1. 2003

   Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin barış zamanı idam cezasının kaldırılmasını öngören 6. protokolünü onayladı.

   

   İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme ya da bilinen adıyla Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, kısaca AİHS, Avrupa genelinde insan haklarını ve siyasi özgürlükleri güvence altına almak amacıyla hazırlanmış uluslararası bir antlaşmadır.

   Vikipedi'de oku: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

2. 1996

   Türkiye'nin ilk nükleer reaktörü, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde yapılmaya başladı.

   

   Nükleer reaktör, zincirleme çekirdek tepkimesinin başlatılıp sürekli ve denetimli bir biçimde sürdürüldüğü aygıtlardır. Nükleer reaktörler bazen nükleer enerjiyi başka bir tür enerjiye çeviren santraller olarak kullanılırlar.

   Vikipedi'de oku: Nükleer reaktör

3. 1984

   TRT, televizyonda tamamen renkli yayına geçti.

4. 1946

   Elazığ-Palu demiryolu açıldı.

   

   Palu, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan, Elazığ iline bağlı bir ilçedir. İlçe Murat Nehri kıyısında kurulmuştur. Tarihi MÖ 2000'li yıllara kadar uzanan ilçe, bölgenin en eski yerleşim merkezlerinden biridir.

   Vikipedi'de oku: Palu

5. 1939

   Hatay'da askerlik ve yeni teşkilât kanunu çıktı.

6. 1939

   1 Temmuz ilk defa Kabotaj Bayramı olarak kutlandı.

   Denizcilik ve Kabotaj Bayramı, her yıl 1 Temmuz tarihinde kutlanan bir millî bayramdır. Osmanlı İmparatorluğu'nda devletin kabotaj hakkı yoktu. Çünkü Batılı ülkelere verilmiş olan kapitülasyonlar sebebiyle Osmanlı İmparatorluğu karasularında genellikle yabancı bandıralı tekneler hizmet görürlerdi.

   Vikipedi'de oku: Kabotaj Bayramı

7. 1929

   İstanbul-Ankara telefon hattı hizmete girdi.

8. 1927

   İstanbul'dan 16 Mayıs 1919'da ayrılan Mustafa Kemal, kurtuluştan sonra ilk kez İstanbul'a gelişinde büyük törenlerle karşılandı.

9. 1925

   İlk piyango, Türk Tayyare Cemiyeti Mektepleri yararına düzenlendi.

   

   Piyango, bir ödül için rastgele sayıların çekilmesini içeren bir kumar türüdür. Bazı hükûmetler piyangoları yasaklarken diğerleri bunu ulusal veya eyalet piyangosu organize edecek kadar onaylıyor.

   Vikipedi'de oku: Piyango

10. 1920

    Ankara'da subay yetiştirilmek üzere "Sunuf-u Muhtelife Zabit Namzetleri Talimgahı" açıldı.

11. 1878

    Kıbrıs, toprak mülkiyeti Osmanlılarda kalmak üzere, geçici olarak Birleşik Krallık'a devredildi.

12. 1839

    Padişah II. Mahmut öldü; yerine Sultan Abdülmecid geçti.

    

    II. Mahmud, 30. Osmanlı padişahı ve 109. İslam halifesidir. Osman Gazi ve Sultan İbrahim'den sonra Osmanlı Hanedanı'nın üçüncü ve son soy atasıdır. Son altı Osmanlı padişahından ikisi onun oğlu, dördü ise torunudur.

    Vikipedi'de oku: II. Mahmud

13. 1752

    Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa sadrazam oldu.

    Çorlulu Köse Bahir Mustafa Paşa, I. Mahmud, III. Osman ve III. Mustafa saltanat donemlerinde 1 Temmuz 1752 - 16 Şubat 1755, 30 Nisan 1756 - 3 Aralık 1756 ve 29 Eylül 1763 - 30 Mart 1765 arasında üç kez sadrazamlık yapmış olan bir Osmanlı devlet adamıdır.

    Vikipedi'de oku: Köse Mustafa Paşa

14. 1736

    23. Osmanlı Padişahı III. Ahmet öldü; yerine I. Mahmud geçti.

    

    I. Mahmud veya Kambur Mahmud, divan edebiyatında kullandığı mahlasıyla Sebkati, 24. Osmanlı padişahı ve 103. İslam halifesidir. 1696'da Edirne Sarayı'nda dünyaya geldi. II. Mustafa'nın oğlu ve III. Ahmed'in yeğenidir.

    Vikipedi'de oku: I. Mahmud

15. 1683

    Osmanlı Orduları'nın Viyana taarruzu başladı.

    

    II. Viyana Kuşatması, 1683 Viyana Kuşatması veya Viyana Bozgunu, Osmanlı İmparatorluğu'nun Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olan Avusturya Arşidüklüğü'ndeki Viyana şehrini hedefleyen ikinci kuşatmadır.

    Vikipedi'de oku: II. Viyana Kuşatması

Doğumlar

• 1992 Serenay Sarıkaya, Türk sinema ve dizi oyuncusu
• 1990 Ezhel, Türk şarkıcı ve söz yazarı
• 1983 Halil Akkaş, Türk atlet
• 1981 Hilal Ergenekon, Türk sunucu
• 1972 Sedat Laçiner, Türk akademisyen ve yazar
• 1970 Deniz Seki, Türk şarkıcı
• 1966 Aydın Uğurlular, Türk şarkıcı
• 1966 Mahir Ünal, Türk akademisyen ve siyasetçi
• 1962 Selma Aliye Kavaf, Türk siyasetçi
• 1961 Sabri Özmener, Türk oyuncu
• 1960 Hakan Bayrakçı, Türk araştırmacı ve yazar
• 1951 Muhammed Cangören, Türkmen oyuncu
• 1947 Sami Hoştan, Türk Susurluk davası hükümlüsü ve Ergenekon davası sanığı (ö. 2015)
• 1946 Ertuğrul Yalçınbayır, Türk siyasetçi ve avukat
• 1944 Şerif Gören, Türk film yönetmeni (ö. 2024)
• 1942 Kaya Akarsu, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı (ö. 2021)
• 1940 Cahit Zarifoğlu, Türk şair (ö. 1987)
• 1939 Suna Selen, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
• 1938 Abdurrahman Kızılay, Türk Klasik Türk müziği sanatçısı ve bestekâr (ö. 2010)
• 1938 Yalçın Küçük, Türk araştırmacı yazar, ekonomist ve siyaset bilimci (ö. 2026)
• 1936 Bekir Sıdkı Sezgin, Türk ses sanatkarı ve bestekâr (ö. 1996)
• 1930 Emin Cankurtaran, Türk iş insanı ve Fenerbahçe'nin eski Başkanlarından (ö. 2009)
• 1930 Osman Numan Baranus, Türk şair ve yazar (ö. 2005)
• 1929 Kamil Yazıcı, Türk sanayici ve iş adamı (ö. 2026)
• 1928 Muhittin Fisunoğlu, Türk asker (ö. 2026)
• 1928 Süleyman Karagülle, Türk İslam alimi, yazar (ö. 2021)
• 1924 Şefik Soyuyüce, Türk asker ve siyasetçi (ö. 2024)
• 1923 Nejad Melih Devrim, Türk ressam (ö. 1995)
• 1923 Süleyman Arif Emre, Türk siyasetçi (ö. 2019)
• 1923 Hüseyin Özalp, Türk siyasetçi (ö. 2014)
• 1913 Ali Rıza Septioğlu, Türk siyasetçi ve eski devlet bakanı
• 1862 Besim Ömer Akalın, Türk tıp profesörü, bilim adamı, sivil toplum örgütçüsü ve Milletvekili (ö. 1940)

Ölümler

• 2024 Nilüfer Gürsoy, Türk siyasetçi (d. 1921)
• 2023 Ayla Büyükataman, Türk şarkıcı (d. 1939)
• 2021 Kartal Tibet, Türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1939)
• 2000 Zeyyat Selimoğlu, Türk yazar ve çevirmen (d. 1922)
• 1983 Sabri Ülgener, Türk iktisat profesörü ve toplum bilimci (d. 1911)
• 1963 Fuat Umay, Türk siyasetçi (d. 1885)
• 1955 Adnan Adıvar, Türk bilim ve siyaset adamı (d. 1881)
• 1904 Şemseddin Sami, Arnavut asıllı Osmanlı dil bilimci ve roman yazarı (d. 1850)
• 1839 II. Mahmut, Osmanlı'nın 30. Padişahı (d. 1785)
• 1736 III. Ahmet, Osmanlı'nın 23. Padişahı (d. 1673)

Bayramlar ve özel günler

• Türkiye - Denizcilik ve Kabotaj Bayramı