Türkiye için tarihte bugün - 19 Mayıs

Olaylar

1. 2011

   Kütahya Simav'da 5.9 şiddetinde bir deprem oldu. 3 kişi hayatını kaybetti, 120 kişi yaralandı.

   

   Simav, Kütahya'nın bir ilçesidir. İl merkezinin 143 km güneybatısında yer alır.

   Kütahya, Ege Bölgesi'nde yer alan Kütahya ilinin merkezi olan şehirdir. Kütahya bölgesi, kuzey ve batıdaki yüksek dağ sırtlarında doruğa ulaşan tarım arazileri ile geniş bir yamaç alanına sahiptir. Kentin Yunanca adı Kotyaion, Roma dönemindeki adı ise Cotyaeum'dur.

   Vikipedi'de oku: Simav · Kütahya

2. 2006

   Türkiye Gençlik Birliği kuruldu.

   

   Türkiye Gençlik Birliği, ulusalcı bir gençlik ve öğrenci kuruluşudur. Kendisini, "ulusal bağımsızlık amacı ve Cumhuriyet Devrimleri etrafında birleşmiş Türk gençliğinin ortak mücadele örgütü" olarak tanımlar. Merkezi Ankara'dadır. Türkiye'nin 71 ilinde ve yurt dışında şubeleri bulunmaktadır.

   Vikipedi'de oku: Türkiye Gençlik Birliği

3. 1990

   Polis, Kadıköy'de bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada, Hatice Dilek Aslan ve İsmail Oral öldü.

   

   Kadıköy, İstanbul ilinin Anadolu Yakası'nda yer alan ilçelerinden birisidir. Kocaeli Yarımadası'nın güneybatı kesiminde bulunan Kadıköy, batı ve güneyde Marmara Denizi, kuzeybatıda Üsküdar, kuzeydoğuda Ataşehir ve doğuda Maltepe ilçeleriyle çevrilidir.

   Vikipedi'de oku: Kadıköy

4. 1989

   Atatürkçü Düşünce Derneği kuruldu.

   

   Atatürkçü Düşünce Derneği, Türkiye geneli ve yurt dışında faaliyet gösteren Kemalist bir dernektir. 19 Mayıs 1989'da kurulmuş derneğin tüzüğünde amacı, "Atatürk ve Atatürkçülük konusunda ilerici bir anlayışla bilimsel, toplumsal ve kültürel çalışmalar yapmak" şeklinde belirtilmiştir. Derneğin kurucu genel başkanı Muammer Aksoy, onursal başkanı Hıfzı Veldet Velidedeoğlu'dur. Derneğin diğer kurucuları arasında Bahriye Üçok ve Nusret Fişek gibi isimler bulunmaktadır.

   Vikipedi'de oku: Atatürkçü Düşünce Derneği

5. 1982

   Türkiye, Fransa'dan Yılmaz Güney'in iadesini istedi.

   

   Yılmaz Güney, Zaza-Kürt asıllı Türk oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı, yazar, şair ve aktivisttir. Oyuncu olarak yer aldığı Çirkin Kral, hem senaristi hem de yönetmeni olduğu Umut, Ağıt, Baba, Arkadaş ve Duvar, senaryosunu yazdığı ancak 1974-1981 yılları arasında cinayet nedeniyle hüküm giymesi sebebiyle çekimlerinde bulunamadığı eş yönetmenli Yol ve Sürü gibi filmleriyle tanınmaktadır.

   Vikipedi'de oku: Yılmaz Güney

6. 1981

   Türkiye'de Atatürk Yılı kutlamaları kapsamında "Gençlik ve Spor Bayramı"nın adı Kenan Evren tarafından "19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı" olarak değiştirildi ve ülkenin her yerinde törenler yapıldı.

   

   Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, her yıl 19 Mayıs tarihinde kutlanan, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin resmî bayramıdır.

   Vikipedi'de oku: 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı

7. 1981

   Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk Orman Çiftliği'nde, Atatürk'ün evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.

   

   Atatürk Evi Müzesi, Türkiye'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün 1881 yılında dünyaya geldiği yer olan ve bugün müze olarak kullanılan Selanik'teki evidir. Selanik Belediyesi, Türkiye’nin kuruluş yıldönümü vesilesiyle 1933’te evi satın alıp Mustafa Kemal Paşa’ya hediye etmeye karar vermiş; satın alma işlemleri tamamlanıp hediye edilmesi 1937’de gerçekleşebilen ev 1953’te müze olarak açılmıştır.

   Vikipedi'de oku: Atatürk Evi Müzesi (Selanik)

8. 1981

   Devlet Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Samsun'da gençlere seslendi: "Gerici, bölücü, yıkıcı ve aşırı değil; yapıcı, yaratıcı, dengeli ve yurdunu, ulusunu her şeyden çok seven, Atatürk gibi seven gerçek Atatürkçüler olunuz."

9. 1979

   1 Mayıs günü sokağa çıktıkları için tutuklanan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Behice Boran ve 330 partili serbest bırakıldı.

   

   Behice Sadık Boran (

   1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı, işçi ve emekçiler tarafından dünya çapında kutlanan, birlik, dayanışma ve haksızlıklarla mücadele günü. Dünya üzerindeki pek çok ülkede, resmî tatil olarak kabul edilmektedir.

   Vikipedi'de oku: Behice Boran · 1 Mayıs İşçi Bayramı

10. 1975

    ABD Senatosu, Türkiye'ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.

    

    Amerika Birleşik Devletleri Senatosu, iki meclisli Amerika Birleşik Devletleri Kongresinin üst meclisidir. Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi ise alt meclistir. Senato, Temsilciler Meclisi ile birlikte Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'nın 1. maddesi uyarınca federal yasaları yapmak, kabul etmek veya reddetmek yetkisine sahiptir.

    Vikipedi'de oku: Amerika Birleşik Devletleri Senatosu

11. 1968

    Türkiye İşçi Partisi'nin Kayseri'deki toplantısına saldırıldı; konuşmacılar yaralandı, bayrak ve flamalar yırtıldı.

12. 1943

    Ankara'da Gençlik Parkı törenle açıldı.

    

    Gençlik Parkı Ankara'nın tarihi parklarından biridir.

    Vikipedi'de oku: Gençlik Parkı

13. 1940

    İstanbul’da Dolmabahçe Stadı’nın temeli atıldı.

    

    BJK İnönü Stadyumu, İstanbul Boğazı kıyısında, Beşiktaş ile Kabataş semtleri arasında 1947 ile 2013 yılları arasında hizmet vermiş stadyum. Stadyum 2004 yılında yenilenerek, kapasitesi 32.086'ya çıkarılmıştır. Uzun yıllar Galatasaray, Fenerbahçe ve Beşiktaş takımlarının maçlarında kullanılan stadyum, Beşiktaş'ın yeni stadyum projesi kapsamında 2013 yılında yıkılmıştır.

    Vikipedi'de oku: BJK İnönü Stadyumu

14. 1939

    Hatay sınırına dair Antakya Protokolü imzalandı.

15. 1939

    Kırşehir'deki elektrik santrali törenle açıldı.

16. 1939

    Atılay Denizaltısı İstanbul'da kızaktan indirildi.

17. 1938

    Atatürk, son defa Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.

    

    Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı, her yıl 19 Mayıs tarihinde kutlanan, Türkiye Cumhuriyeti ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin resmî bayramıdır.

    Vikipedi'de oku: 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı

18. 1924

    Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, "Haliç Konferansı" diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran'a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyeti'ne götürüldü.

    

    Musul Sorunu, Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Musul Vilayeti'nde Türkiye ve Birleşik Krallık arasında yaşanan toprak sorunudur.

    Vikipedi'de oku: Musul Sorunu

19. 1919

    Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişi olarak Anadolu'ya Samsun'dan ayak basması ve Millî Mücadele'yi başlatması.

    

    Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı, 19 Mayıs 1919 tarihinde 9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal'in Bandırma Vapuru ile yaptığı yolculuk sonrası Samsun'a ulaşması olayı. Bu olay Kurtuluş Savaşı'nın fiili başlangıcı olarak kabul edilmektedir.

    Vikipedi'de oku: Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı

Doğumlar

• 2002 Başar Oktar, Türk artistik buz patenci
• 1985 Yavuz Özkan, Türk futbolcu
• 1983 Yağmur Atacan, Türk oyuncu
• 1981 Doğukan Manço, Türk şarkıcı ve DJ
• 1979 Koray Avcı, Türk futbolcu
• 1975 Ozan Güven, Türk oyuncu
• 1973 Bülent İnal, Türk oyuncu
• 1973 Servet Kocakaya, Türk müzisyen
• 1972 Özcan Deniz, Türk şarkıcı, besteci, oyuncu ve yönetmen
• 1969 Adil Karaismailoğlu, Türk mühendis, bürokrat ve ulaştırma ve altyapı bakanı
• 1962 Serpil Çakmaklı, Türk sinema oyuncusu
• 1954 Gürbüz Çapan, Türk siyasetçi ve Esenyurt Kurucu Belediye Başkanı
• 1954 Nükhet Duru, Türk pop şarkıcısı
• 1935 Ayfer Atay, Türk futbolcu ve siyasetçi (ö. 2025)
• 1911 Ahmet Orhan Arda, Türk yüksek mimar ve Anıtkabir mimarlarından (ö. 2003)
• 1910 Burhan Arpad, Türk gazeteci ve yazar (ö. 1994)
• 1881 Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu (ö. 1938) (19 Mayıs, onun Samsun'a çıktığı güne atfedilmiş sembolik doğum günüdür.)

Ölümler

• 2025 Yusuf Ziya Bahadınlı, Türk yazar, yayıncı ve siyasetçi (d. 1927)
• 2021 Oğuz Yılmaz, Türk şarkıcı ve şarkı sözü yazarı (d. 1968)
• 2013 Murat Öztürk, Türk akrobasi pilotu ve haber muhabiri (d. 1953)
• 2002 Leyla Yeniay Köseoğlu, Türk siyasetçi ve Anavatan Partisi kurucu üyesi (d. 1926)
• 1986 Behçet Uz, Türk doktor (d. 1893)
• 1973 Osman Fuad Efendi, Osmanlı Hanedanı'ndan şehzade (d. 1895)
• 1939 Ahmet Ağaoğlu, Türk siyaset adamı, hukukçu, yazar ve gazeteci (d. 1869)
• 1927 Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Türk yazar, diplomat ve Millî Edebiyat Akımı'nın öncülerinden (d. 1870)
• 639 Chieh-she-shuai, (Kürşad) Göktürk Hükümdarı Çuluk Kağan'ın küçük oğlu (d.?)

Bayramlar ve özel günler

• 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı