Türkiye için tarihte bugün - 21 Eylül

Olaylar

1. 1995

   Buca Cezaevi'nde isyan çıktı. Düzenlenen operasyonda 3 kişi öldü.

   İzmir Buca Cezaevi, resmi adıyla İzmir Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu, belli bir tipte olmayan kapalı ve açık cezaevidir. İzmir ili Buca ilçesinde bulunmaktaydı. 1959 yılında kurulmuştur. 2020 Ege Denizi depreminde hasar gören cezaevi önce boşaltıldı, Aralık 2020'de ise yıkılmaya başlandı. En son görev yapan kurum müdürü Murat Gündüz'dü.

   Vikipedi'de oku: Buca Cezaevi

2. 1980

   Orgeneral Haydar Saltık, Devlet Başkanı Genel Sekreteri oldu. Aynı gün Başbakan Bülend Ulusu kabinesini açıkladı. (bkz.: 12 Eylül Darbesi)

   

   Ali Haydar Saltık, Türk asker ve diplomat. Eski Türk Kara Kuvvetleri komutanı.

   Saim Bülent Ulusu Türk asker. 18. Türkiye Başbakanı ve 9. Türk Deniz Kuvvetleri Komutanı. Ağustos 1980'de askerlikten emekli olduktan sonra meydana gelen 12 Eylül Darbesi sonrası başbakanlık yaptı.

   Vikipedi'de oku: Haydar Saltık · Bülent Ulusu

3. 1977

   Türk lirası devalüe edildi; Dolar 19,25 lira, Mark 8,27 lira oldu. Bu, Milliyetçi Cephe hükûmeti'nin bir yılda yaptığı üçüncü devalüasyon oldu.

   

   Milliyetçi Cephe hükûmetleri, 1975 ve 1977 yıllarında TBMM'de grubu bulunan sağ eğilimli partiler tarafından kurulan koalisyon hükûmetleridir. 1975'te AP-MSP-MHP-CGP koalisyonu birinci, 1977'de AP-MSP-MHP koalisyonu ikinci Milliyetçi Cephe hükûmetini oluşturmuştur.

   Vikipedi'de oku: Milliyetçi Cephe hükûmetleri

4. 1960

   27 Mayıs günü "Hürriyet ve Anayasa Bayramı" olarak kabul edildi.

   

   27 Mayıs Hürriyet ve Anayasa Bayramı, 27 Mayıs Darbesi sonucu Millî Birlik Komitesi tarafından Türkiye'de ilan edilen eski resmî bayram. 3 Nisan 1963 tarihinden 1982 Anayasasının yürürlüğe girmesine kadar yirmi yıla yakın bir süre Türkiye'nin resmî bayramlarından biri olarak kutlanmıştır.

   Vikipedi'de oku: 27 Mayıs Hürriyet ve Anayasa Bayramı

5. 1958

   Başbakan Adnan Menderes, Cumhuriyet Halk Partisi'nin parti olmadığını, İsmet İnönü'nün siyaseti bırakması gerektiğini, basının istediğini yazamayacağını söyledi. Menderes, "Bize yumruk atan İsmet Paşa'yı alır layık olduğu muameleyi yaparız" dedi.

   

   Menderes,, bir nehrin yatağında meydana gelen kıvrımlara verilen addır.

   Vikipedi'de oku: Menderes

6. 1949

   Erzurum - Hasankale demiryolu ulaşıma açıldı.

   

   Pasinler, Erzurum ilinin bir ilçesi ve bu ilçenin idari merkezidir.

   Vikipedi'de oku: Pasinler

7. 1947

   Zonguldak Kozlu kömür ocaklarında grizu patlaması: 48 işçi öldü.

   

   Grizu patlaması, belli oranlardaki metan gazıyla havanın karışarak oluşturduğu patlamadır. Patlamanın gerçekleşebilmesi için asgari %12 oranında oksijen gerekmektedir. Havada %5-6 oranında bulunan metan gazı ancak bir sıcaklık etkisiyle yanarken, metan oranının %5-16 olması durumunda patlayıcı özellik kazanır.

   Vikipedi'de oku: Grizu patlaması

8. 1932

   Himaye-i Etfal Cemiyeti tarafından düzenlenen "Alaturka Güreş" müsabakaları Taksim Stadyumu'nda yapıldı.

   

   Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü eski adıyla Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Türkiye'de yoksul ve korunmaya muhtaç çocuklara bakım, eğitim, sağlık, kültür hizmetlerini sistemli bir biçimde sunmak için oluşturulmuş bir kurumdur.

   Vikipedi'de oku: Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü

9. 1924

   Mustafa Kemal Paşa, "Halk, köylüler bana her yerde iş programını şu iki kelime ile ihtar ettiler; Yol, mektep" dedi.

10. 1918

    Megiddo Savaşı, Suriye'nin Osmanlı İmparatorluğu tarafından kaybı ile sona erdi.

    

    Megiddo Muharebesi, Nablus Yarması veya Nablus Meydan Muharebesi, I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Kuvvetleri karşısında Osmanlı Ordusunun yenilgisi ve tüm Suriye'nin Osmanlı İmparatorluğu tarafından kaybı ile sonuçlanan muharebedir.

    Vikipedi'de oku: Megiddo Muharebesi (1918)

11. 1698

    Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir parçası olan Semadirek Deniz Muharebesi gerçekleşti.

    

    1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı ya da Mora Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ve Venedik Cumhuriyeti arasında 1684-1699 yıllarında meydana gelen savaş. Bu savaş, Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın bir parçasıdır. Savaşın alanı, İyon Denizi'nden Yunanistan'a kadar olan geniş bir bölgedir. Bu kadar geniş olmasına karşın, savaşın en önemli cepheleri Mora Yarımadası'nda gerçekleşmiştir. Savaşın sonucunu Karlofça Antlaşması belirlemiş ve Mora Yarımadası Venedik'e geçmiştir.

    Vikipedi'de oku: 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı

Doğumlar

• 1991 Hasan Erbey, Türk futbolcu
• 1986 Yasemin Yürük, Türk müzisyen, R&B şarkıcısı ve Grup Hepsi üyesi
• 1974 Özgür Özel, Türk eczacı ve siyasetçi Cumhuriyet Halk Partisi genel başkanı
• 1962 Adil Serdar Saçan, Türk yazar, hukukçu ve eski polis (ö. 2023)
• 1950 Hale Soygazi, Türk aktris ve manken
• 1948 Cengiz Çandar, Türk gazeteci, köşe yazarı, yorumcu ve siyasetçi
• 1915 Mehmet Türker Acaroğlu, Türk araştırmacı-yazar, kütüphaneci, dokümantalist ve çevirmen (ö. 2016)
• 1842 II. Abdülhamid, Osmanlı'nın 34. Padişahı (ö. 1918)
• 1840 V. Murad, Osmanlı'nın 33. Padişahı (ö 1904)

Ölümler

• 2024 Metin Arolat, Türk şarkıcı (d. 1965)
• 2019 Aleko Yordan, Türk futbolcu (d. 1938)
• 2015 İbrahim Cevahir, Türk iş adamı (d. 1938)
• 2005 Tanju Korel, Türk sinema oyuncusu ve yönetmen (d. 1944)
• 1989 Ertem Eğilmez, Türk yönetmen, yapımcı ve senarist (d. 1929)
• 1975 Bedri Rahmi Eyüboğlu, Türk ressam ve şair (d. 1911)
• 1959 Ruşen Eşref Ünaydın, Türk yazar, siyasetçi ve diplomat (d. 1892)
• 1953 Necmettin Sadık Sadak, Türk gazeteci ve siyasetçi (d. 1890)
• 1948 Çerkes Ethem, Çerkes asıllı Türk asker (d. 1886)
• 1937 Bernát Munkácsi, Macar Türkolog (d. 1860)
• 1932 Ahmet Rasim, Türk yazar (d. 1864)