Türkiye için tarihte bugün - 13 Ocak

Olaylar

1. 2018

   Pegasus Hava Yolları'na ait Boeing 737-800 tipi yolcu uçağı Trabzon Havalimanı'na iniş yaparken pistten çıktı. Uçaktaki 162 yolcu ve 6 mürettebat tahliye edildi.

   

   Boeing 737, Boeing tarafından Washington eyaletindeki Renton fabrikasında üretilen Amerikan yapımı dar gövdeli bir yolcu uçağıdır. Kısa ve yoğun olmayan rotalarda Boeing 727'yi tamamlamak amacıyla geliştirilen bu çift motorlu model, Boeing 707'nin gövde genişliğini ve altı koltuklu kabin düzenini korurken, kanat altına yerleştirilmiş iki Pratt & Whitney JT8D düşük baypaslı turbofan motoruyla donatıldı.

   Vikipedi'de oku: Boeing 737

2. 2012

   Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucu Cumhurbaşkanı, Rauf Denktaş solunum yetmezliği nedeniyle kaldırıldığı hastanede öldü.

   

   Rauf Raif Denktaş, Kıbrıs Türkü siyasetçi ve yazardır. Denktaş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanıdır. 1983'ten 2005'e kadar toplamda 21 yıl 5 ay 9 gün cumhurbaşkanlığı yapmıştır.

   Vikipedi'de oku: Rauf Denktaş

3. 2010

   Hulki Cevizoğlu, DSHP Genel Başkanlığından istifa etti.

   

   Mustafa Hulki Cevizoğlu, Türk gazeteci, yazar, televizyon programcısı ve 28. Dönem Adalet ve Kalkınma Partisi İstanbul milletvekilidir.

   Vikipedi'de oku: Hulki Cevizoğlu

4. 1994

   Başkent Üniversitesi kuruldu.

   

   Başkent Üniversitesi, 13 Ocak 1994 tarihinde Ankara'da Türkiye Organ Nakli ve Yanık Tedavi Vakfı ile Haberal Eğitim Vakfı tarafından kurulmuş bir vakıf üniversitesidir. Başkent Üniversitesi Türkiye'de kurulan üçüncü vakıf üniversitesidir, kurucusu Prof. Dr. Mehmet Haberal'dır.

   Vikipedi'de oku: Başkent Üniversitesi

5. 1993

   Irak'a karşı başlatılan ikinci harekâta, İncirlik Üssü'nden kalkan "Çekiç Güç" uçakları da katıldı.

   

   Huzur Harekâtı ya da Huzuru Temin Harekâtı (1991-1996 arasında Huzur Harekâtı-2 Körfez Savaşı'ndan sonra, Kuzey Irak'taki Kürtleri Saddam Hüseyin'in saldırılarından korumayı amaçlayan, Amerika Birleşik Devletleri öncülüğünde savaşa katılan diğer müttefik ülkelerin de dahil olduğu ve Türkiye üzerinden gerçekleştirilen askerî harekât.

   Vikipedi'de oku: Huzuru Temin Harekâtı

6. 1990

   Atatürk Barajı'nda su tutulmaya başlandı.

   

   Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında Fırat Nehri üzerinde yer alan, enerji ve sulama amaçlı bir barajdır. Baraj gövde ve göl hacmi bakımından, santrali ise elektrik üretim kapasitesi ile Avrupa'nın en büyük baraj ve hidroelektrik santrali konumundadır. Arkasındaki baraj gölü yapay olmasına rağmen Van ve Tuz göllerinin ardından Türkiye'nin üçüncü en büyük gölüdür. Ayrıca gövde hacmi bakımından dünyanın en büyük 5. barajıdır.

   Vikipedi'de oku: Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali

7. 1966

   Hürriyet gazetesi, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Lyndon Johnson'un, eski Başbakan İsmet İnönü'ye yazdığı mektuba ilişkin, gazeteci Cüneyt Arcayürek'in haberini yayımladı. Mektup ve İnönü'nün cevabi mektubu, 14 Ocak'ta TBMM'de görüşüldükten sonra, 15 Ocak'ta kamuoyuna açıklandı. Bu mektup 1964'teki Kıbrıs bunalımı sırasında yazılmıştı ve Lyndon Johnson mektubunda, Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahale etmemesini istemişti.

   

   Lyndon Baines Johnson, Amerika Birleşik Devletleri'nin 36. başkanı olarak görev yapan Amerikalı siyasetçi ve öğretmendi. 1961 ile 1963 yılları arasında başkan yardımcısı olarak görev yaptı ve John F. Kennedy'nin suikastının ardından başkanlık makamına geçti; bu görevini 1969'a kadar sürdürdü. Güneyli bir Demokrat olan Johnson, başkanlık öncesinde 1937'den 1949'a kadar Temsilciler Meclisi'nde ve 1949'dan 1961'e kadar Senato'da Teksas'ı temsil etti.

   Vikipedi'de oku: Lyndon B. Johnson

8. 1947

   Pan Am Havayolu Şirketi, New York-Londra-Ankara uçak seferlerine başladı.

   

   Pan American World Airways veya kısaca Pan Am, 20. yüzyılın en büyük havayollarından biriydi. Pan American World Airways, 1927'den 4 Aralık 1991'deki çöküşüne kadar Amerika Birleşik Devletleri'nin başlıca ve en büyük uluslararası hava taşıyıcısı ve resmi olmayan bayrak taşıyıcısıydı.

   Vikipedi'de oku: Pan American World Airways

9. 1928

   Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğrenci Derneği'nin toplantısında, "Türkiye'de Türkçeden başka lisan konuşulamaz" kararı alındı.

   

   Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi; Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk hukuk okulu olarak 1925 yılında Ankara'da Ankara Adliye Hukuk Mektebi adıyla kurulan, 1946 yılından itibaren Ankara Üniversitesine bağlı bir fakülte olarak hizmet veren hukuk okuludur.

   Vikipedi'de oku: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi

10. 1923

    Bakanlar Kurulu Başkanı Rauf Bey (Orbay), TBMM'de Lozan Konferansı'yla ilgili olarak Hükûmet görüşünü açıkladı.

    

    Hüseyin Rauf Orbay, Türk asker, siyasetçi. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde, Kurtuluş Savaşı'nda ve Türkiye Cumhuriyeti döneminde önemli görevlerde bulunmuştur. Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda gösterdiği başarıdan ötürü Hamidiye Kahramanı olarak tanındı. 1918 Ekim'inde Osmanlı Devleti'nin Bahriye Nazırı olarak görev yapan Orbay, devletin çöküş belgesi olan Mondros Mütarekesi'ni hükûmet adına imzalayan kişidir.

    Vikipedi'de oku: Rauf Orbay

11. 1920

    Sultanahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katıldığı büyük bir miting yapıldı.

    

    Sultanahmet Meydanı, İstanbul'un Fatih ilçesinin Binbirdirek mahallesinde bulunan tarihî bir meydan. Bizans İmparatorluğu döneminde Konstantinopolis'teki adı Hipodrom, Osmanlı İmparatorluğu zamanında ise Atmeydanı olarak adlandırıldı. Şehrin en önemli meydanlarından birisi olan alanın içerisinde Roma sirki, bugün Sultanahmet Camiinin olduğu noktada ise Büyük Saray bulunmaktaydı.

    Vikipedi'de oku: Sultanahmet Meydanı

12. 1863

    Darülfünun, Kimyager Derviş Paşa'nın verdiği halka açık fizik dersi ile eğitim hayatına başladı.

    Darülfünun, Arapça dar ve fünun (fenler) sözcüklerinden türetilmiş, "üniversite" anlamında kullanılan bir sözcüktür. Aynı zamanda 1863 yılında İstanbul'da kurulmuş yükseköğretim kurumunu olan Darülfünun'u ifade eder. Bu kurum 1933 reformuyla İstanbul Üniversitesi'ne dönüştürülmüştür.

    Vikipedi'de oku: Dârülfünûn

Doğumlar

• 1996 Onur Seyit Yaran, Türk dizi oyuncusu ve eski model
• 1986 Duygu Çetinkaya, Türk oyuncu ve sunucu
• 1983 Ender Arslan, Türk basketbolcu
• 1983 Lemi Filozof, Türk sinema ve televizyon oyuncusu
• 1978 Seda Akman, Türk sinema ve dizi oyuncusu
• 1977 Şeyla Halis, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
• 1972 Ozan Doğulu, Türk DJ ve aranjör
• 1966 Erhan Güleryüz, Türk müzisyen
• 1946 Ordal Demokan, Türk bilim insanı (ö. 2004)
• 1943 Hadi Çaman, Türk tiyatro sanatçısı (ö. 2008)
• 1921 Necati Cumalı, Türk yazar (ö. 2001)
• 1921 Şecaettin Tanyerli, Türk tango şarkıcısı (ö. 1994)

Ölümler

• 2025 Bedia Ener, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, seslendirme sanatçısı (d. 1954)
• 2017 Yaşar Yücel, Türk tarihçi, akademisyen ve yazar (d. 1934)
• 2012 Lefter Küçükandonyadis, Türk futbolcu (d. 1924)
• 2012 Rauf Raif Denktaş, Kıbrıs Türkü siyasetçi, hukukçu ve KKTC'nin kurucu Cumhurbaşkanı (d. 1924)
• 1989 Kadri Şençalar, Türk besteci ve udi (d. 1912)
• 1973 Sabahattin Eyüboğlu, Türk sanat tarihçisi, yazar ve eleştirmen (d. 1908)
• 1957 Ebül'ulâ Mardin, Türk hukukçu, akademisyen ve siyasetçi (medeni hukuk alanındaki çalışmalarıyla bilinen) (d. 1881)