Türkiye için tarihte bugün - 16 Kasım

Olaylar

1. 2009

   TRT Müzik yayına başladı.

   TRT Müzik, TRT bünyesindeki müzik kanalı. Kanal, 16 Kasım 2009'da kurulmuştur. Kanalda nostaljik video-kliplere ortalama otuz-kırk dakika ayrılırken, müzik belgeselleri ve müzik-eğlence-şov programlarına da yer verilmektedir.

   Vikipedi'de oku: TRT Müzik

2. 1991

   Bilge Karasu, "Gece" romanıyla, Pegasus Edebiyat Ödülü'nü aldı.

   Bilge Karasu, Türk öykü, roman, deneme yazarıdır. Aynı zamanda felsefeci yanı olan Karasu, metinlerinde felsefi sorunları işlemiş ya da onun metinleri felsefi incelemenin konusu olarak görülmüştür. Postmodern romanın Türkiye'deki önemli isimleri arasında değerlendirilmektedir.

   Vikipedi'de oku: Bilge Karasu

3. 1991

   Doğru Yol Partisi Genel Başkan Yardımcısı Hüsamettin Cindoruk, 286 oyla TBMM Başkanı seçildi.

   

   Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanları listesi, 23 Nisan 1920'de açılan TBMM başkanlarını içermektedir.

   Vikipedi'de oku: Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanları listesi

4. 1988

   Yükseköğrenim kurumlarında başörtüsünü serbest bırakan düzenleme Meclis'te yasalaştı.

5. 1987

   Türkiye'ye gelen Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Sekreteri Nihat Sargın ile Türkiye Komünist Partisi (TKP) Genel Sekreteri Nabi Yağcı, gözaltına alındılar.

   Ahmet Nihat Sargın, Türk komünist, tarihsel Türkiye İşçi Partisi genel sekreteri, Türkiye İşçi Partisi ile tarihsel Türkiye Komünist Partisi'nin birleşmesi ile kurulan Türkiye Birleşik Komünist Partisi'nin genel başkanı, politikacı, Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı Başkanı.

   Vikipedi'de oku: Nihat Sargın

6. 1986

   Mimar Sedat Hakkı Eldem, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı. Eldem'in İstanbul Zeyrek'teki Sosyal Sigortalar Kurumu Binası bu Ödüle değer görüldü.

   

   Sedad Hakkı Eldem, Türk mimar, akademisyen ve yazar. 20. yüzyılın önde gelen Türk mimarlarındandır. Osmanlı dönemi evleri ve 18. ve 19. yüzyıl saray ve köşkleri üzerinde yaptığı çalışmalar ve klasik Osmanlı mimarisi üzerine araştırmalar yaparak, mimari tasarımda geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük etmiştir.

   Vikipedi'de oku: Sedad Hakkı Eldem

7. 1983

   Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.

   Türkiye Petrol Rafinerileri veya kısaca TÜPRAŞ, 1983'te Batman, İzmir, İzmit ve Kırıkkale'deki devlete ait 4 petrol rafinerisinin birleştirilmesiyle çatı şirket olarak kurulan ve 2006'da özelleştirilerek Koç Holding'e devredilen anonim şirket. Akaryakıt ürünleri, bitüm, fuel oil, jet yakıtı, gaz yağı, LPG, motor yağı gibi petrol türevlerini üretir.

   Vikipedi'de oku: TÜPRAŞ

8. 1979

   Başbakan Süleyman Demirel, "Devraldığımız şey kuyruktur, yokluktur, kan denizidir." dedi.

9. 1975

   Eylül depreminde evsiz kalan Liceliler, Resmî Daireleri işgal etti.

   

   1975 Lice depremi, 6 Eylül 1975 tarihinde yerel saatle 12:20'de Diyarbakır'ın Lice ilçesi ve köylerinde oluşan 23 saniye süren şiddetli yer sarsıntısı. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü depremin büyüklüğünü 6,6 Ms olarak açıkladı. 2385 kişi öldü, 8149 bina hasar gördü veya yıkıldı. Bazıları maddi hasarlara sebep olan 3-4 ay süresince artçı sarsıntılar devam etti.

   Vikipedi'de oku: 1975 Lice depremi

10. 1967

    Merkezi ABD'de bulunan Uluslararası Şiir Forumu, Fazıl Hüsnü Dağlarca'yı yaşayan en büyük Türk şairi seçti.

    

    Fazıl Hüsnü Dağlarca, Türk şair. 2007 yılına kadar yayınlanmış 60'tan fazla şiir koleksiyonuyla Türkiye Cumhuriyeti'nin en üretken Türk şairlerinden birisi olan Dağlarca Struga Şiir Akşamları Altın Çelenk Ödülüne layık görüldü. 1971 yılında Şilili şair Pablo Neruda'nın aldığı Nobel Edebiyat Ödülü için hazırlanan listede adaylardan birisi olduğu 50 yıllık İsveç Akademisi arşivlerinin 2022'de kamuoyuna açılması ile ortaya çıktı.

    Vikipedi'de oku: Fazıl Hüsnü Dağlarca

11. 1950

    TCG Çanakkale (S-333) gemisi, ABD Donanması'ndan Türk Deniz Kuvvetleri'ne katıldı.

    

    TCG Çanakkale (USS Bumper SS-333), bir Balao sınıfı denizaltıdır. Batı Hint Okyanusu'daki "Bumper" isimli bir balığın ardından isimlendirilen araç 16 Kasım 1950'ye kadar ABD donanmasında görev yapmıştır. Türk Deniz Kuvvetleri'ne verilen denizaltı, donanma tarafından 11 Ağustos 1976'ya kadar kullanılmıştır. 16.11.1950-04.05.1972 tarihleri arasında aktif hizmet vermiştir.

    Vikipedi'de oku: TCG Çanakkale (S-333)

12. 1949

    İsmet İnönü ve Celâl Bayar'a suikast ihbarı yapıldı. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna suikast düzenleyicisi olma iddiasıyla tutuklandılar. İddianın geçersizliği anlaşılınca her ikisi de 21 Kasım günü serbest bırakıldılar.

    

    Mustafa Fuat Arna, Türk siyasetçidir.

    Osman Bölükbaşı,, halk arasında Anadolu Fırtınası ve TıRT Osman lakaplarıyla tanınan Türk öğretmen ve siyasî lider. Millet Partisi lideri olarak 1950, 1954, 1957, 1961, 1965 ve 1969 Türkiye genel seçimlerinde milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yer aldı.

    Vikipedi'de oku: Fuat Arna · Osman Bölükbaşı

13. 1940

    Tasvir-i Efkâr gazetesi, Ziyad Ebüzziya tarafından tekrar yayımlanmaya başladı.

    

    Zübeyir Ziyad Ebüzziya, Türk siyasetçidir.

    Tasvîr-i Efkâr, İbrahim Şinâsî'nin 28 Haziran 1862'de Tasfîr-i Efkâr adıyla yayınlamaya başladığı, havâdis ve maarife dair Osmanlı cerîdesi (gazetesi).

    Vikipedi'de oku: Ziyad Ebüzziya · Tasvîr-i Efkâr

14. 1938

    Atatürk'ün naaşı, Dolmabahçe Sarayı'nda katafalka kondu.

    

    Dolmabahçe Sarayı, İstanbul, Beşiktaş'ta, Kabataş'tan Beşiktaş'a uzanan Dolmabahçe Caddesi'yle İstanbul Boğazı arasında, 250.000 m²'lik bir alan üzerinde bulunan Osmanlı sarayıdır. Marmara Denizi'nden Boğaziçi'ne deniz yoluyla girişte sol kıyıda, Üsküdar ve Kuzguncuk'un karşısında yer alır. Sultan Abdülmecid tarafından inşa ettirilen sarayın yapımı 1843 yılında başlayıp 1856 yılında bitirilmiştir. Günümüzde müze olarak kullanılmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Dolmabahçe Sarayı

15. 1938

    Başbakan Celal Bayar'ın kurduğu yeni Hükûmet, oylamaya katılan 348 üyenin oy birliğiyle güvenoyu aldı.

    

    10. Türkiye Hükûmeti veya II. Bayar Hükûmeti, 11 Kasım 1938 - 25 Ocak 1939 tarihleri arasında görev yaptı.

    Vikipedi'de oku: 10. Türkiye Hükûmeti

16. 1937

    İran ve Irak sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır - Cizre demiryolunun temeli atıldı.

    

    Cizre, Türkiye'nin Şırnak iline bağlı bir ilçedir.

    Vikipedi'de oku: Cizre

17. 1926

    Hint şair Tagore İstanbul'a geldi. Tagore, "Yaptığınız inkılaplar yalnız Türkiye için değil, bütün Doğu için de parlak bir gelecek hazırlamaktadır." dedi.

    

    Rabindranath Tagore, Hint yazar, şair, müzisyen ve ressamdır. Nobel Edebiyat Ödülü kazanan ilk ve tek Hint yazardır. Eserlerinde sürekli olarak sevgiden bahseder. Şiirsel diliyle Batıda "mistik" şair olarak adlandırılmıştır.

    Vikipedi'de oku: Rabindranath Tagore

18. 1698

    Karlofça Antlaşması görüşmelerine başlandı.

    

    Karlofça Antlaşması, 26 Ocak 1699 tarihinde Osmanlı ile başlarında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bulunan diğer Kutsal İttifak devletleri arasında imzalanmış olan bir barış antlaşmasıdır. Gerileme Dönemi'nin başlangıcı olarak sayılmaktadır. Karlofça bugünkü Sırbistan'ın sınırları içinde yer alan küçük bir kasabadır. Antlaşma, 1683-1698 yılları arasındaki Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları'nın sonucunda imzalanmıştır.

    Vikipedi'de oku: Karlofça Antlaşması

19. 1485

    Moldavyalı III. Stephen ile Kili çevresini savunan Osmanlı kuvvetleri arasında Cătlăbuga Muharebesi gerçekleşti.

    

    III. Ştefan, daha çok Büyük Stefan olarak bilinir. 1457'den 1504'e kadar Boğdan voyvodası idi. Tahta geçen kardeşi ve Stefan'ın amcası Peter III Aaron tarafından düzenlenen bir komploda 1451'de öldürülen Bogdan II'nin oğlu ve ortak hükümdarıydı.

    Vikipedi'de oku: III. Ştefan

Doğumlar

• 1995 Aslı Bekiroğlu, Türk oyuncu
• 1983 Ege Çubukçu, Türk rap, R&B sanatçısı, söz yazarı ve prodüktör
• 1980 Hasan Üçüncü, Türk futbolcu
• 1979 Çağla Kubat, Türk manken, oyuncu ve sporcu
• 1978 Mehtap Sızmaz, Türk atlet
• 1971 Taner Ertürkler, Türk oyuncu
• 1968 Serdar Cebe, Türk haber spikeri
• 1957 Tarık Ünlüoğlu, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu (ö. 2019)
• 1956 Yunus Söylet, Türk akademisyen ve tıp profesörü
• 1945 Ünal Küpeli, Türk yönetmen, yapımcı ve senarist
• 1936 Tijen Par, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı

Ölümler

• 2021 Sezai Karakoç, Türk şair, yazar, düşünür ve siyasetçi (d. 1933)
• 2016 Mete Dönmezer, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (d. 1947)
• 2015 Atilla Arcan, Türk aktör ve komedyen (d. 1945)
• 2015 Leyla Umar, Türk gazeteci (d. 1928)
• 2012 Kerem Güney, Türk müzisyen (d. 1939)
• 2008 Erkan Ocaklı, Türk halk müziği sanatçısı (d. 1949)
• 2007 İhya Balak, Türk bürokrat (d. 1952)
• 2007 Nurten İnnap, Türk halk müziği sanatçısı ve oyuncu (d. 1934)
• 2000 Ahmet Kaya, kürt-türk sanatçısı (d. 1957)
• 1997 Saadettin Erbil, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (Mehmet Ali Erbil'in babası) (d. 1925)
• 1990 Ege Bagatur, Türk siyasetçi (d. 1937)
• 1982 İbrahim Öktem, Türk siyasetçi ve Millî Eğitim Bakanlarından (d. 1904)
• 1977 Muhit Tümerkan, Türk siyasetçi (d. 1906)
• 1964 Adnan Çalıkoğlu, Türk siyasetçi (d. 1916)
• 1964 Suphi Konak, Türk siyasetçi (d. 1922)
• 1935 Celal Sahir Erozan, Türk şair (d. 1883)
• 1922 Hüseyin Hilmi, Türk sosyalist siyasetçi, Osmanlı Sosyalist Fırkası ile Türkiye Sosyalist Fırkası kurucusu ve Serbest İzmir ve İştirak gazeteleri direktörü (d. 1885)
• 1876 Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Türk hattat, bestekâr ve devlet adamı (d. 1801)