Türkiye için tarihte bugün - 15 Aralık

Olaylar

1. 2017

   Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro hattı olan İstanbul'daki M5 (Üsküdar - Çekmeköy) Metro Hattının ilk etabı olan Üsküdar - Yamanevler etabı hizmete açıldı.

   

   M5 Metro Hattı, İstanbul'un Anadolu Yakasında, ilk istasyonu Üsküdar, son istasyonu ise Sultanbeyli olan 30,9 km uzunluğunda 24 istasyonlu tam otomatik sürücüsüz metro hattıdır. Metro hattında çalışan araçlar Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro hattıdır. M4 Metro Hattı'ndan sonra Anadolu Yakası'nın ikinci metrosu olma özelliğini taşır.

   Vikipedi'de oku: M5 (İstanbul Metrosu)

2. 2000

   Bitlis'in Tatvan ilçesi yakınında 6. Zırhlı Tugay Komutanlığına ait askeri helikopter düştü. Kazada 2 asker öldü, 5 asker yaralandı.

   

   Tatvan, Bitlis'e bağlı, Doğu Anadolu Bölgesi'nde Van Gölü'nün batı yakasında olan bir ilçedir.

   Bitlis, Bitlis ilinin merkezi olan şehirdir. Merkez ilçeye bağlı üç bucak vardır. Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Bitlis'in, güneyinde Siirt, batısında Muş, kuzeyinde Ağrı ve doğusunda Van Gölü vardır. Bitlis, Kaleleri ve İslam eserleriyle önemli bir ildir. Bitlis merkez ilçe Sosyo-ekonomik gelişmişlik indeksinde Türkiye genelinde 359, il genelinde 1. sıradadır.

   Vikipedi'de oku: Tatvan · Bitlis

3. 2000

   Afyonkarahisar ve çevresinde büyüklüğü 5,8 olan depremde 6 kişi öldü, 42 kişi yaralandı.

   

   Afyonkarahisar veya eski ve halk arasındaki ismiyle Afyon, Türkiye'nin Afyonkarahisar ilinin merkezi olan şehirdir. Mermercilik, termal turizmi ve gastronomi sektörlerinde Türkiye içinde ve uluslararası alanda isim yapmıştır. Şehrin Afyon olan ismi, 2005 yılında Afyonkarahisar olarak değiştirilmiştir.

   Vikipedi'de oku: Afyonkarahisar

4. 1997

   Türkiye ile Rusya arasında Mavi Akım projesini içeren anlaşma imzalandı.

   

   Mavi Akım Rusya'dan Türkiye'ye doğal gaz nakletmek için Karadeniz geçişli büyük boru hattıdır. Boru hattı merkezi Hollanda olan Rus Gazprom ve İtalyan ENI ortaklığıyla kurulan Blue Stream Pipeline B.V. tarafından inşa edilmiştir.

   Vikipedi'de oku: Mavi Akım

5. 1996

   Türkiye tarihinin o güne kadarki en büyük ikramiyesi bir Sayısal Loto talihlisine çıktı: 211 milyar lira.

   Sayısal Loto, ilk olarak Lothar Lammers tarafından yaratılan, 49 sayı içerisinde seçilecek 6 sayıyı bilme üzerine dayalı şans oyunudur. 9 Ekim 1955 tarihinde "Loto-49’dan 6" ismiyle Almanya'da oynanmaya başlanmıştır. Kısa sürede dünyaya yayılan şans oyunu, ilk adımda Kanada, Yunanistan, Finlandiya, İrlanda, Avustralya ve ABD'nin birçok eyaletinde kurulan teşkilatlarıyla başlamıştır. Loto'nun kurucusu, Lothar Lammers 10 Temmuz 2012 tarihinde ölmüştür.

   Vikipedi'de oku: Sayısal Loto

6. 1987

   Cumhuriyet tarihinde dolar, resmen ilk kez dört haneli rakama ulaştı. Merkez Bankası Amerikan Dolarının satış kurunu 1.300 liraya yükseltti.

   

   Dolar, 100 sente denk para birimi. ABD, Kanada, Avustralya ile Güney Amerika, Pasifik, Karayipler, güneydoğu Asya ve Afrika'daki bazı ülkelerin resmî para birimidir.

   Vikipedi'de oku: Dolar

7. 1986

   Olimpiyat şampiyonu halterci Naim Süleymanoğlu, Türk vatandaşı oldu.

8. 1972

   Yaşar Kemal, pasaport verilmediği için uluslararası bir toplantıya gidemedi. Tepkiler üzerine, yazara 15 gün sonra pasaport verildi.

9. 1960

   Erzurum'da radyo istasyonu açıldı.

10. 1958

    Adalet Bakanı Esat Budakoğlu, 4 yıl içinde basın suçundan 238 gazetecinin mahkûm olduğunu açıkladı.

    

    Süleyman Esat Budakoğlu, Türk siyasetçidir.

    Vikipedi'de oku: Esat Budakoğlu

11. 1954

    Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) kuruldu.

    

    Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Türkiye'de bir petrol şirketidir.

    Vikipedi'de oku: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı

12. 1953

    Eleştirmen Fethi Naci, bu adını ilk kez Kaynak dergisinde Orhan Kemal'in bir öyküsünü eleştiren Kurtuluş Yolu adlı bir yazıda kullandı.

    

    İsmail Naci Kalpakçıoğlu bilinen adıyla Fethi Naci, Türk yazar ve eleştirmendir.

    Kaynak, Türkiye'de Ocak 1948 - Haziran 1956 yılları arasında toplam 113 sayı yayınlanmış olan edebiyat dergisidir.

    Vikipedi'de oku: Fethi Naci · Kaynak (dergi)

13. 1949

    Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)'nun İstanbul Bürosu açıldı.

    

    Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü; eğitim, sanat, bilim ve kültür alanlarında uluslararası iş birliği yoluyla dünya barışını ve güvenliğini koruma amacını güden bir Birleşmiş Milletler kurumudur.

    Vikipedi'de oku: UNESCO

14. 1948

    TBMM'de Sivas Kongresi'ne seçilen Temsil Heyeti üyeleriyle, TBMM'nin birinci döneminde bulunan üyelere, vatan-ı hizmet tertibinden aylık bağlanması hakkında kanun kabul edildi.

    

    Sivas Kongresi ya da Sivas Kurultayı Mustafa Kemal'in Amasya Genelgesi'ni açıkladıktan sonra bir çağrı üzerine I. Dünya Savaşı'ndan sonra işgale uğrayan Türk topraklarını kurtarmak ve Türk milletinin bağımsızlığını sağlamak için çareler aramak amacıyla seçilmiş ulus temsilcilerinin Sivas'ta bir araya gelmesiyle, 4 Eylül 1919 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında gerçekleşen ulusal nitelikte bir kongredir.

    Vikipedi'de oku: Sivas Kongresi

15. 1941

    769 Rumen Yahudisi yolcusuyla Filistin'e giden Struma gemisi, İstanbul'a geldi. Geminin yolcu indirmesi yasaklandı. Ayrıca bakınız: Struma Olayı

    

    Struma Olayı veya Struma Fâciası, II. Dünya Savaşı sırasında Nazilerden kaçan Yahudileri Filistin'e götürmek üzere Romanya'dan yola çıkan Struma gemisinin İstanbul açıklarında Ş-213 Sovyet denizaltısı tarafından batırılmasıdır.

    Vikipedi'de oku: Struma Olayı

16. 1934

    Bingöl'de, 4.9 büyüklüğündeki depremde 12 kişi öldü.

    

    Bingöl, Bingöl ilinin merkezi olan şehirdir. Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alan Bingöl, doğuda Solhan, güneyde Genç, kuzeyde Adaklı, kuzeydoğuda Karlıova, kuzeybatıda Kiğı ilçeleri ve batıda Elazığ ili ile çevrilidir.

    Vikipedi'de oku: Bingöl

17. 1925

    Rıza Pehlevi, krallık yeminini etti ve Kaçar Hanedanı'nı sonlandırarak, Pehlevi Hanedanı'nı kurdu.

    

    Pehlevî Hanedanı, İran Şahanşah Devleti'ne 54 yıl boyunca hükmetmiş Mazenderan kökenli hanedandır.

    Rıza Pehlevî, İranlı siyasetçi ve Amerika Birleşik Devletleri'nde sürgünde yaşayan bir muhaliftir. Pehlevî Hanedanı'nın bir üyesi olarak, İran'ın son şahı Muhammed Rızâ Pehlevî ile Farah Diba'nın en büyük oğludur. İran İslam Cumhuriyeti yönetimine karşı muhalefetin önde gelen isimleri arasında yer alır.

    Vikipedi'de oku: Pehlevî Hanedanı · Rıza Pehlevi

18. 1923

    Türkiye-Macaristan dostluk antlaşması İstanbul'da imzalandı.

    

    Macaristan, Orta Avrupa'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Karpat Havzası'nın büyük bir bölümünü kapsayan ülke, kuzeyde Slovakya, kuzeydoğuda Ukrayna, doğu ve güneydoğuda Romanya, güneyde Sırbistan, güneybatıda Hırvatistan ve Slovenya ve batıda Avusturya ile çevrilidir.

    Vikipedi'de oku: Macaristan

19. 1574

    III. Murad, 12. Osmanlı padişahı olarak tahta çıktı.

    

    III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, Osmanlı İmparatorluğu'nun 12. padişahı ve 91. İslam halifesidir. 27 Aralık 1574'ten 16 Ocak 1595'e kadar Osmanlı İmparatorluğu'nu yönetti. Saltanatı boyunca sefere gitmemesine rağmen, en geniş sınırlara onun saltanatında ulaşıldı.

    Vikipedi'de oku: III. Murad

Doğumlar

• 1997 Mizgin Morkoyun, Türk bocce oyuncusu
• 1985 Aynur Aydın, Türk şarkıcı
• 1985 Emre Kaya, Türk şarkıcı, söz yazarı ve besteci
• 1977 Mehmet Aurelio, Brezilya asıllı Türk futbolcu
• 1976 Tuğba Altıntop, Türk model, oyuncu ve şarkıcı
• 1971 Necati Şaşmaz, Türk sinema ve dizi oyuncusu
• 1969 Hasan Bitmez, Türk siyasetçi (ö. 2023)
• 1942 Uğur Kıvılcım, Türk oyuncu (ö. 2018)
• 1924 Ruhi Sarıalp, Türk atlet (ö. 2001)
• 1920 Ahmet Tarık Tekçe, Türk sinema oyuncusu (ö. 1964)
• 1916 Orhon Murat Arıburnu, Türk şair, sinema ve tiyatro yönetmeni, yapımcı ve oyuncu (ö. 1989)

Ölümler

• 2024 Turgut Karataş, Türk müzisyen, söz yazarı ve oyuncu (d. 1963)
• 2017 Ali Tekintüre, Türk müzisyen, söz yazarı ve şair (d. 1953)
• 2016 Beki İkela Erikli, Yahudi asıllı Türk yazar ve biyo enerji uzmanı (d. 1968)
• 2011 Sönmez Atasoy, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1944)
• 2010 Nijat Özön, Türk dilbilimci, sinema tarihçisi ve çevirmen (d. 1927)
• 2007 Feridun Akozan, Türk mimar, akademisyen ve yazar (d. 1914)
• 2004 Şükran Kurdakul, Türk şair ve yazar (d. 1927)
• 1992 Adnan Öztrak, Türk bürokrat (TRT'nin kurucularından ve ilk Genel Müdürü (d. 1915)
• 1989 Ali Şen, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1918),
• 1988 Hüseyin Kutman, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d. 1930)
• 1965 Sinan Tekelioğlu, Türk asker ve Türk Kurtuluş Savaşı komutanlarından (d. 1889)
• 1925 Süleyman Sırrı Aral, Türk siyasetçi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk iki ve 4. Hükûmetlerinde Nafia Vekili (Bayındırlık Bakanı) (d. 1874)
• 1574 II. Selim, Osmanlı İmparatorluğu'nun 11. padişahı ve 90. İslâm halîfesi (d. 1524)

Bayramlar ve özel günler

• 15 Aralık UNESCO Uluslararası Türk Dili Günü olarak ilan edilmiştir.