Türkiye için tarihte bugün - 8 Ocak

Olaylar

1. 2021

   Türksat 5A uzaya fırlatıldı.

   

   Türksat 5A, 8 Ocak 2021 tarihinde Türkiye saati ile 05.15'te SpaceX firmasının Falcon 9 roketiyle ABD'deki Cape Canaveral Üssü'nden uzaya gönderilen haberleşme uydusudur.

   Vikipedi'de oku: Türksat 5A

2. 2011

   Başbakan Erdoğan, Kars Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenen açılış töreninde, kentteki “İnsanlık Anıtı”nı, "ucube" olarak nitelendirdi. Anıt, daha sonra alınan kararla yıkıldı.

3. 2010

   Halep ile Gaziantep arasında konulan yolcu treni ilk seferini yaptı.

   

   Halep, Suriye'nin kuzeyinde yer alan ve ülkenin en kalabalık vilayeti olan Halep Valiliği'nin başkenti olan bir şehirdir. 2021 yılı itibarıyla tahmini 2.098.000 nüfusuyla, kentsel alan bakımından Suriye'nin en büyük şehridir ve Suriye'nin başkenti Şam tarafından geçilene kadar nüfus bakımından da en büyük şehirdi. Halep aynı zamanda Suriye'nin kuzey vilayetlerinin en büyük şehri ve Levant bölgesinin en büyük şehirlerinden biridir.

   Vikipedi'de oku: Halep

4. 2008

   Orhan Alkaya, İstanbul Şehir Tiyatroları Genel Sanat Yönetmenliği'ne getirildi.

   

   Orhan Alkaya, Türk şair, yazar, tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen ve gazeteci.

   Şehir tiyatroları, ödeneğinin bir bölümünün ya da tamamının yerel yönetimlerce karşılandığı profesyonel ya da amatör tiyatrolardır.

   Vikipedi'de oku: Orhan Alkaya · Şehir tiyatroları

5. 2003

   THY'nin İstanbul-Diyarbakır seferini yapan RC-100 tipi uçağı, Diyarbakır'a inişi sırasında düştü: 74 kişi öldü, 3 kişi yaralanarak kurtuldu.

6. 2002

   Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, "Tütün Yasası"nı onayladı.

7. 2001

   Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zekeriya Beyaz, fakültede katıldığı toplantıda, türban konusunun tartışıldığı sırada çıkan karışıklıkta bıçaklandı.

   

   Marmara Üniversitesi, İstanbul'da bulunan bir devlet üniversitesidir. Üniversite bünyesinde 21 fakülte, 1 yüksekokul, 4 meslek yüksekokulu ve 12 enstitü bulunmaktadır. Akademik birimlerinde Türkçe, İngilizce, Fransızca, Almanca ve Arapça olmak üzere beş dilde eğitim verilmektedir.

   Vikipedi'de oku: Marmara Üniversitesi

8. 1998

   Karşıyaka Müftüsü Nadir Kuru'nun, İzmir'de Dr. Tibet Kızılcan'ın cenaze namazını kıldırırken; "İsteyen hanımlar namaza gelebilir" sözleri üzerine, kadınlar ilk kez erkeklerle saf tutarak cenaze namazı kıldı.

   

   Karşıyaka, İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Bayraklı, kuzeybatısında Menemen, batısında Çiğli ilçeleri, güneyinde İzmir Körfezi ve İzmir'in karşı kıyısı bulunmaktadır. Yamanlar Dağı'nın eteği ile deniz arasında kalan kısımda şehir dokusu ile büyük ölçüde bütünleşmiş bir ilçedir.

   Vikipedi'de oku: Karşıyaka

9. 1997

   Vehbi Koç'un çalınan naaşı, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda boş bir mezarda bulundu ve çalanlar yakalandı. Koç'un naaşı, 10 Ocak'ta ikinci kez toprağa verildi.

   

   Zincirlikuyu Mezarlığı eski adıyla Zincirlikuyu Asrî Mezarlığı, İstanbul'un Şişli ilçesinde yer alan, 1935 yılında modern şehir mezarlığı olarak kurulan ve Türkiye'nin siyasi, kültürel ve toplumsal tarihinde önemli yere sahip birçok ismin defnedildiği, İstanbul'un ilk asrî Müslüman mezarlığıdır. Bulunduğu Zincirlikuyu semtiyle aynı adı taşıyan mezarlığın bakımı ve işletmesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır.

   Vikipedi'de oku: Zincirlikuyu Mezarlığı

10. 1996

    Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe, Polis tarafından gözaltına alındıktan sonra, Eyüp Spor Salonu yanındaki parkta ölü bulundu.

    

    Evrensel, 7 Haziran 1995 tarihinden bu yana Türkiye'de günlük yayımlanan bir gazetedir.

    Metin Göktepe, Türk gazeteci. 8 Ocak 1996'da İstanbul'da gözaltında işkence yapılarak öldürülen Evrensel gazetesi muhabiriydi.

    Vikipedi'de oku: Evrensel (gazete) · Metin Göktepe

11. 1993

    Aziz Nesin, "12 Eylül'de 5 deli bir kuyuya taş attı, 60 milyon insan çıkaramıyor." dedi.

    

    Aziz Nesin, asıl adıyla Mehmet Nusret Nesin, Türk mizah yazarıdır. Kısa öykü, tiyatro ve şiir dallarında pek çok eser vermiştir.

    Vikipedi'de oku: Aziz Nesin

12. 1992

    Ankara'da bir depoda kilitli tutulan "yasak" kitaplar Kültür Bakanlığı'nda sergilenmeye başladı. Kitaplar ileride oluşturulacak Demokrasi ve İnsan Hakları Müzesi'ne konulacak.

    

    Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, kültür ve turizm işlerinden sorumlu olan bakanlık. 16 Nisan 2003 tarih ve 4848 sayılı kanun ile kuruldu. Daha sonra bu kanun lağvedilerek 10 Temmuz 2018 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden düzenlendi.

    Vikipedi'de oku: Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye)

13. 1991

    Hükûmetle anlaşan maden işçileri, eylemlerine son vererek Zonguldak'a geri döndüler.

14. 1988

    Bülent Ersoy'un sahneye çıkma yasağı kaldırıldı. Operasyonla cinsiyet değiştiren Bülent Ersoy'un sahneye çıkmasına, Emniyet Genel Müdürlüğü 7 yıldır izin vermiyordu.

    

    Bülent Ersoy, Türk sanat müziği ve arabesk müzik şarkıcısıdır. Magazin dünyasında "diva" ünvanıyla anılır.

    Vikipedi'de oku: Bülent Ersoy

15. 1988

    Türkiye Emlak Bankası kuruldu.

    Türkiye Emlak Katılım Bankası A.Ş., 25 Şubat 2019 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan faaliyet izniyle Katılım bankası olarak yeniden kurulmuş kamu bankası. Önceli olan Türkiye Emlak Bankası A.Ş. ise 8 Ocak 1988'de Anadolu Bankası ve Türkiye Emlak Kredi Bankası'nın birleşmesi ile kurulmuştur.

    Vikipedi'de oku: Türkiye Emlak Katılım Bankası

16. 1987

    Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in Çukurova Üniversitesi'nde öğrencilere tavsiyesi: "Gericilerle komünistler birleşme hâlindedirler, buna dikkatli olun."

    

    Çukurova Üniversitesi (ÇÜ), 1973 yılında Adana'da kurulan bir devlet üniversitesidir. Şehir merkezine 15 kilometre uzaklıkta Seyhan Gölü kıyısındaki kampüsünde eğitim-öğretim verilmektedir. Üniversitenin rektörlüğünü, 16 Ağustos 2024'ten beri Hamit Emrah Beriş yapmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Çukurova Üniversitesi

17. 1986

    8 sanatçıya Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından "profesörlük" unvanı verildi. Unvan verilen sanatçılar arasında, Yıldız Kenter, Hikmet Şimşek ve Nevit Kodallı da vardı.

    

    Yıldız Kenter, tam adıyla Ayşe Yıldız Kenter Güngör, Türk oyuncudur. Aynı zamanda Devlet Sanatçısı ve UNICEF Türkiye İyi Niyet Elçisi'dir.

    Vikipedi'de oku: Yıldız Kenter

18. 1984

    Başbakan Turgut Özal, Türk Parasını Koruma Kanunu'nun herkesin başına bela olduğunu söyledi.

19. 1983

    Kültür ve Turizm Bakanlığı, "Talih Oyunları Yönetmeliği"ni yürürlüğe koydu.

    

    Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak çalışan, kültür ve turizm işlerinden sorumlu olan bakanlık. 16 Nisan 2003 tarih ve 4848 sayılı kanun ile kuruldu. Daha sonra bu kanun lağvedilerek 10 Temmuz 2018 tarihli cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yeniden düzenlendi.

    Vikipedi'de oku: Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkiye)

20. 1982

    Yılmaz Güney, "komünizm propagandası yapmaktan" gıyabında 7,5 yıla mahkûm edildi.

    

    Yılmaz Güney, Zaza-Kürt asıllı Türk oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı, yazar, şair ve aktivisttir. Oyuncu olarak yer aldığı Çirkin Kral, hem senaristi hem de yönetmeni olduğu Umut, Ağıt, Baba, Arkadaş ve Duvar, senaryosunu yazdığı ancak 1974-1981 yılları arasında cinayet nedeniyle hüküm giymesi sebebiyle çekimlerinde bulunamadığı eş yönetmenli Yol ve Sürü gibi filmleriyle tanınmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Yılmaz Güney

21. 1977

    Cumhuriyet Halk Partisi lideri Bülent Ecevit, Milletvekillerine yapılan zamlara tepki gösterdi; maaş zammını kabul etmeyeceğini açıkladı.

22. 1960

    Kızılırmak üzerindeki Hirfanlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali açıldı.

    

    Kızılırmak, eskiden Halis veya Alis, Sivas'ın İmranlı ilçesindeki Kızıldağ eteklerinden doğan ve Samsun'un Bafra ilçesinde Karadeniz'e dökülen bir nehir. 1.355 km uzunluğu ile Türkiye'nin kendi sınırları içerisinde doğup kendi sınırları içinde denize dökülen en uzun akarsuyu olma özelliğini taşır.

    Vikipedi'de oku: Kızılırmak

23. 1946

    Celâl Bayar, Demokrat Parti (DP) Genel Başkanı oldu.

24. 1945

    İskenderun Limanı hizmete açıldı.

    

    İskenderun, Hatay'ın nüfus bakımından 2. büyük ilçesidir. Nüfusu 248.335 kişidir. İlçe Türkiye'nin en büyük limanlarından birine sahip olup bu bakımdan deniz ticaretinde önemli bir konumdadır.

    Vikipedi'de oku: İskenderun

25. 1941

    İstanbul’da 401 ilkokulda 1846 öğretmen ve 74.488 öğrencinin öğrenim yaptığı açıklandı.

26. 1940

    Türkiye, İngiltere ve Fransa ile 2 yıl süreyle krom satış antlaşması imzaladı.

    

    Krom, simgesi Cr, atom numarası 24 ve atom ağırlığı 51.996 olan, gümüşi gri renkte, sert, kırılgan ve yüksek polisaj (parlatılma) özelliğine sahip bir geçiş metalidir. Periyodik tablonun 6. grubunda yer alır. Doğada serbest halde bulunmaz; en önemli ticari kaynağı kromit (FeCr2O4) mineralidir.

    Vikipedi'de oku: Krom

27. 1933

    Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı kabul edildi.

    

    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, 17 Nisan 1934 tarihinde Türkiye'de yürürlüğe konulan, 1934-1938 yılları arasında sanayi gelişiminin hedeflendiği plandır.

    Vikipedi'de oku: Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı

28. 1920

    Kuvâ-yi Milliye komutanlarından Yahya Kaptan, Gebze'de İstanbul Hükûmeti'nin adamlarınca öldürüldü.

    

    Yahya Kaptan, Türk Kuvâ-yi Milliye komutanlarından ve Karakol Cemiyeti üyesi, gizli teşkilatlanma konusunda uzman bir Kurtuluş mücadelesine katılan biridir.

    Vikipedi'de oku: Yahya Kaptan

29. 1916

    İtilaf Devletleri, Osmanlı Ordusu'nun Çanakkale direnişini kıramadılar. Yenilgiye uğrayarak Gelibolu Yarımadası'ndan çekilmeye başladılar. Başarısızlığı nedeniyle İngiliz Deniz Kuvvetleri Komutanı, Amiral Winston Churchill görevinden istifa etti.

    

    Gelibolu Yarımadası, Gelibolu ve Eceabat ilçelerinin sınırları içindeki, Çanakkale Boğazı'nın batı yakasını oluşturan yarımada.

    Vikipedi'de oku: Gelibolu Yarımadası

30. 1784

    Osmanlı Devleti, Rusya'nın Kırım'ı ilhakını bir "sened" ile resmen tanıdı.

    

    Kırım Özerk Cumhuriyeti,, de jure olarak Ukrayna'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Sovyetler Birliği döneminde varlık gösteren Kırım Oblastı ile aynı sınırlara sahiptir. Kırım Oblastı 1954'te Rusya SFSC'den Ukrayna SSC'ye geçti. 20 Ocak 1991'deki referandumdan sonra Ukrayna SSC içerisinde bir özerk cumhuriyet hâlini aldı. Sovyetler Birliği dağıldığında ve Ukrayna bağımsızlığını elde ettiğinde, Kırım yeni kurulan Ukrayna'nın parçası olarak kaldı.

    Vikipedi'de oku: Kırım Özerk Cumhuriyeti

Doğumlar

• 1996 Orkun Işıtmak, Türk YouTuber
• 1977 Erdal Bibo, Türk basketbolcu
• 1976 Bora Sancar, Türk basketbolcu
• 1975 Vatan Şaşmaz, Türk oyuncu, sunucu ve yazar (ö. 2017)
• 1972 Burak Aydos, Türk şarkıcı
• 1966 Gökhan Gedikali, Türk futbolcu
• 1953 Gülistan Okan, Türk ses sanatçısı
• 1949 Aykut Işıklar, Türk gazeteci, radyocu, köşe yazarı ve televizyoncu (ö. 2019)
• 1949 Nuri Kurtcebe, Türk çizgi-romancı ve karikatürist
• 1948 Arkadaş Zekai Özger, Türk şair (ö. 1973)
• 1947 Şansal Büyüka, Türk gazeteci ve spor yazarı
• 1945 Kadir Topbaş, Türk mimar ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı (ö. 2021)
• 1942 Gülcan Tunççekiç, Türk balerin (ö. 1992)
• 1937 Meral Niron, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu (ö. 2020)
• 1916 Emin Bilgiç, Türk akademisyen ve sümerolog (ö. 1996)
• 1345 Kadı Burhâneddin, Türk devlet adamı, alim ve Azerbaycan Edebiyatı ve Divan Edebiyatı şairi (ö. 1398)

Ölümler

• 2026 İlhan Aşkın, Türk siyasetçi (d. 1940)
• 2025 Nedim Celkan, Türk ressam ve balıkadam (d. 1945)
• 2025 Selim İleri, Türk yazar, senarist ve eleştirmen (d. 1949)
• 2014 Selçuk Uluergüven, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu (d. 1941)
• 2006 Özdemir Birsel, Türk film yönetmeni, senarist ve yapımcı (d. 1929)
• 2005 Raif Aybar, Türk siyasetçi (d. 1915)
• 2000 Sohban Koloğlu, Türk sinema dekoratörü, yönetmen ve oyuncu (d. 1918)
• 1996 Metin Göktepe, Türk gazeteci (d. 1968)
• 1990 Kasım Emre, Türk siyasetçi (d. 1934)
• 1988 Duygu Aykal, Türk balerin ve koreograf (d. 1943)
• 1986 Mehmet İzmen, Türk siyasetçi ve bürokrat (d. 1909)
• 1983 Hüseyin Alp, Türk basketbolcu (d. 1935)
• 1967 İlhan Tarus, Türk savcı, yargıç ve hikâye, oyun ve roman yazarı (d. 1907)
• 1964 Karekin Deveciyan, Türk-Ermeni zoolog ve yazar (d. 1868)
• 1963 Temel Karamahmut, Türk film yönetmeni, senarist ve oyuncu (d. 1916)
• 1961 Yaşar Doğu, Türk Dünya şampiyonu güreşçi (d. 1913)
• 1950 Abdullah Sabri Aytaç, Türk müderris ve siyasetçi (d. 1870)
• 1948 Ahmet Sungur, Türk siyasetçi (d. 1894)
• 1935 Rauf Yekta, Türk müzisyen, müzikolog ve besteci (d. 1871)
• 1920 Yahya Kaptan, Türk Kuvâ-yi Milliye komutanlarından (d. ?)

Bayramlar ve özel günler

• Hatay'ın Erzin ilçesinin Fransız işgalinden kurtuluşu (1922)