Türkiye için tarihte bugün - 25 Temmuz

Olaylar

1. 1992

   Kürdistan Demokrat Partisi lideri Mesut Barzani ve Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Celal Talabani'ye, diplomatik Türk pasaportu verildiği açıklandı.

   

   Kürdistan Demokrat Partisi kısaca KDP veya PDK, 16 Ağustos 1946'da Molla Mustafa Barzani liderliğinde Irak Kürdistanı'nda kurulan Kürt milliyetçi siyasi parti. Mustafa Barzani'nin 1979'daki ölümünden günümüze, partiyi oğlu Mesud Barzani yönetmektedir.

   Vikipedi'de oku: Kürdistan Demokrat Partisi

2. 1992

   Türkiye'de Atatürk Barajı'nın iki ünitesi açıldı.

   

   Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamında Fırat Nehri üzerinde yer alan, enerji ve sulama amaçlı bir barajdır. Baraj gövde ve göl hacmi bakımından, santrali ise elektrik üretim kapasitesi ile Avrupa'nın en büyük baraj ve hidroelektrik santrali konumundadır. Arkasındaki baraj gölü yapay olmasına rağmen Van ve Tuz göllerinin ardından Türkiye'nin üçüncü en büyük gölüdür. Ayrıca gövde hacmi bakımından dünyanın en büyük 5. barajıdır.

   Vikipedi'de oku: Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali

3. 1981

   DİSK İlerici Deri-İş Sendikası Genel Başkanı Kenan Budak, İstanbul Yedikule'de polisler tarafından vurularak öldürüldü.

   

   Kenan Budak,, Türk sendikacı.

   Yedikule, 2008 yılında yapılan bir düzenleme ile Hacı Ehaddin ve İmrahor Mahalleleri'nin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. İstanbul ilinin Fatih ilçesine bağlı bir mahalledir. Eski bir Rum semti olan Yedikule, Marmara Denizi kıyısında, Fatih'in Kocamustafapaşa ve Zeytinburnu'nun Kazlıçeşme semtleri arasında yer alır. Adını, tarihî yarımadayı çevreleyen İstanbul surlarının semtte bulunan yedi kulesinden almaktadır.

   Vikipedi'de oku: Kenan Budak · Yedikule

4. 1975

   Türkiye İncirlik dışındaki bütün Amerikan üslerine el koydu.

   

   İncirlik Hava Üssü, Türkiye'nin Adana şehrinin İncirlik semtinde bulunan, 3320 dönümden biraz daha büyük bir Türk hava üssüdür. Üs, 1,7 milyon nüfuslu bir kentsel alan içerisinde, şehir merkezinin 10 km (6 mi) doğusunda ve Akdeniz'den 32 km (20 mi) içeride yer almaktadır.

   Vikipedi'de oku: İncirlik Hava Üssü

5. 1973

   Türkiye Barolar Birliği Genel Başkanı Profesör Faruk Erem, üniversite özerkliğinin gasp edildiği gerekçesiyle öğretim üyeliğinden istifa etti.

   

   Türkiye Barolar Birliği (TBB), Türkiye'de bütün baroların katılımıyla oluşan, kamu kurumu niteliğinde, tüzel kişiliği olan bir üst meslek kuruluşudur. Birliğin merkezi Ankara'dır.

   Vikipedi'de oku: Türkiye Barolar Birliği

6. 1968

   İstanbul’da, Polis öğrencilere müdahale etti; 30 öğrenci ve 20 polis yaralı.

7. 1967

   Anayasa Mahkemesi, sosyalizmin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar verdi.

   Sosyalizm, sosyal ve ekonomik olarak toplumsal refahın, katılımcı bir demokrasiyle gerçekleşeceğini ve üretim araçlarının sahibinin topluma ait olduğunu savunan, işçi sınıfının yönetime katılmasına ağırlık veren, özel üretim yerine kamu bazlı üretimi destekleyen, telkin ve propagandalarını eğitim, tarım ve vergi reformları üzerinde yoğunlaştıran ekonomik ve siyasi bir teoridir.

   Vikipedi'de oku: Sosyalizm

8. 1959

   Türkiye Kerkük Türkmenleri için Irak’tan teminat istedi.

   

   Irak Türkmenleri ya da Irak Türkleri Irak'ın üçüncü büyük etnik grubudur. Türk kökenlidirler ve çoğunlukla Türk mirasına ve kimliğine bağlıdırlar. Irak'a Türk göçü 1055 yılında Büyük Selçuklu'nun bölgedeki fethiyle başlarken, bugün Irak Türkmenlerinin çoğu, 1535-1919 yılları arasında Osmanlı İmparatorluğu'nun yönetimi sırasında Anadolu'dan Irak'a getirilen Osmanlı askerlerinin, tüccarlarının ve memurlarının torunlarıdır.

   Vikipedi'de oku: Irak Türkmenleri

9. 1958

   Sovyetler Birliği Türkiye’ye nota verdi: “Türkiye’nin Irak’a girmesi kötü sonuçlar doğurur.”

   Diplomatik nota, dış politikada bir devletin başka bir devlete siyasi sorunlar, iş birliği önerileri, anlaşma teklifleri, bilgilendirme ve benzeri konularla ilgili olarak yolladığı yazılara denir.

   Vikipedi'de oku: Diplomatik nota

10. 1957

    Bursa’da askeri uçak düştü; 15 ölü, 19 yaralı.

    

    Uçak veya tayyare; hava akımının başta kanatlar olmak üzere kanat profilli parçaların alt ve üst yüzeyleri arasında basınç farkı oluşturması sayesinde havada tutunarak yükselebilen, uçma özellikli motorlu bir hava gemisi ve hava taşıtıdır.

    Vikipedi'de oku: Uçak

11. 1951

    Atatürk Kanunu, TBMM'de kabul edildi. Amaç, Atatürk devrimlerini korumak, Atatürk heykel ve anıtlarına saldırıların önüne geçmek.

    

    Atatürk Devrimleri, Atatürk İnkılâpları, Kemalist Devrim ya da Türk Devrimi, Mustafa Kemal Atatürk'ün liderliğinde Kemalist çerçeve doğrultusunda gerçekleştirilen; Türkiye Cumhuriyeti'ni laik ve modern bir ulus devlete dönüştürmeyi amaçlayan siyasal, hukuksal, dinî, kültürel, toplumsal ve ekonomik düzenlemeler bütünüdür.

    Vikipedi'de oku: Atatürk Devrimleri

12. 1951

    Türk şair Nâzım Hikmet'in Bakanlar Kurulu tarafından Türk vatandaşlığından çıkarılmasına karar verildi.

13. 1950

    Bakanlar Kurulu, Kore’ye 4500 kişilik bir askerî birlik göndermeye karar verdi.

    

    Kore, Doğu Asya'da bir bölge. 1945'ten beri iki ayrı bağımsız devlete bölünmüş durumdadır: Kuzey Kore ve Güney Kore.

    Vikipedi'de oku: Kore

14. 1939

    İstanbul'da ve Anadolu'nun çeşitli yerlerinde değişik şiddette depremler oldu.

15. 1920

    Yunanistan, Edirne başta olmak üzere bütün Doğu Trakya'yı işgal etti.

    

    Edirne, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Marmara Bölgesi'nin Trakya yakasında yer alır. İlin nüfusu 419.913'tür ve bu nüfusun %78,3'ü şehirlerde yaşamaktaydı. İlde km2ye 68,28 kişi düşmekteydi (2022). Edirne'nin güncel nüfusu 421.247'dir. İlin yüzölçümü 6.145 km2dir. İlin denizden yüksekliği 41 metredir.

    Vikipedi'de oku: Edirne (il)

16. 1795

    Galata Kulesi'nin ahşap kubbesi yandı.

    

    Galata Kulesi ya da müze olarak kullanılmaya başlaması sonrasındaki adıyla Galata Kulesi Müzesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir kuledir. Adını, bulunduğu Galata semtinden alır. Galata Surları dâhilinde bir gözetleme kulesi olarak inşa edilen kule, farklı dönemlerde farklı amaçlarla kullanılmasının ardından 2020'den itibaren bir sergi mekânı ve müze olarak hizmet verir. Hem Beyoğlu'nun hem de İstanbul'un sembol yapılarındandır.

    Vikipedi'de oku: Galata Kulesi

17. 1543

    Estergon Kuşatması: Avusturya Arşidüklüğü'nün elindeki Estergon, Osmanlı İmparatorluğu tarafından kuşatıldı ve yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrasında şehir Osmanlı egemenliğine girdi.

    

    Estergon Kuşatması, Avusturya Arşidüklüğü'nün elindeki Estergon'un Osmanlı İmparatorluğu tarafından, 25 Temmuz ile 8 Ağustos 1543 tarihleri arasında kuşatılması. Yaklaşık iki hafta süren kuşatma sonrasında şehir Osmanlı egemenliğine girdi.

    Vikipedi'de oku: Estergon Kuşatması (1543)

Doğumlar

• 2002 Alperen Şengün, Türk millî basketbolcu
• 1994 Ecem Baltacı, Türk oyuncu
• 1991 Hasan Piker, Türk asıllı Amerikan Twitch yayıncısı ve politik yorumcu
• 1988 Duygu Erdoğan, Türk antrenör ve eski futbolcu
• 1984 Görkem Karabudak, Türk müzisyen
• 1973 Deniz Çelik, Türk pop müzik sanatçısı, şarkı sözü yazarı ve besteci
• 1972 Pınar Dilşeker, Türk şarkıcı
• 1964 Zeki Demirkubuz, Türk film yönetmeni, senarist, yapımcı ve oyuncu
• 1955 Orhan Doğan, Kürt asıllı Türk avukat ve siyasetçi (ö. 2007)
• 1926 Cüneyd Orhon, Türk kemençe sanatçısı (ö. 2006)
• 1917 Osman Yüksel Serdengeçti, Türk siyasetçi ve gazeteci (ö. 1983)
• 1910 Adalet Cimcoz, Türk seslendirme sanatçısı, çevirmen, eleştirmen ve yazar (ö. 1970)
• 1857 Koca Yusuf, Deliormanlı efsanevi Türk güreşçi (ö. 1898)

Ölümler

• 2023 Yılmaz Gruda, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu, şair ve oyun yazarı (d. 1930)
• 2016 Bülent Eken, Türk eski millî futbolcu ve teknik direktör (d. 1923)
• 2016 Halil İnalcık, Türk tarihçi (d. 1916)
• 2014 Çolpan İlhan, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1936)
• 2011 Bakır Çağlar, Türk anayasa hukukçusu, akademisyen (d. 1941)
• 2009 Nezihe Araz, Türk yazar ve gazeteci (d. 1920)
• 2006 Selçuk Parsadan, Türk dolandırıcı (d. 1952)
• 1981 Kenan Budak, Türk devrimci ve sosyalist sendikacı (d. 1952)
• 1974 İsmet Küntay, Türk tiyatro yazarı (d. 1923)