Türkiye için tarihte bugün - 26 Mayıs

Olaylar

1. 2022

   Gaziantep ilinde bulunan Emniyet Genel Müdürlüğü binasına saldırı girişimi yapıldı.

   

   Emniyet Genel Müdürlüğü, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığına bağlı olarak ülke genelinde şehirlerde kamu düzeninin ve güvenliğinin sağlanması, suçların önlenmesi ve suçla mücadele ile görevli genel kolluk teşkilatıdır.

   Vikipedi'de oku: Emniyet Genel Müdürlüğü

2. 2003

   Ukrayna Havayolları'na ait bir uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta, 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.

   

   Maçka, Trabzon iline bağlı bir ilçedir. Doğusunda Yomra, batısında Tonya, kuzeyinde Düzköy, Akçaabat, Ortahisar, güneyinde ise Gümüşhane'ye bağlı Torul ve merkez ilçe ile çevrilidir. Gümüşhane kara yolu üzerinde ve Trabzon'a 29 km uzaklıktadır.

   Vikipedi'de oku: Maçka

3. 1999

   Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen baş örtülü memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.

4. 1997

   Susurluk kazası'nın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkûm edildi.

   Sedat Edip Bucak, Zaza asıllı Türk siyasetçi. 19, 20 ve 21. dönem DYP Şanlıurfa milletvekili. Susurluk kazasından sağ kurtulan tek kişidir.

   Vikipedi'de oku: Sedat Bucak

5. 1983

   12 Eylül Darbesi'nin 46. idamı: 12 Aralık 1978'de paralarını gasbetmek amacıyla işçi Nusret Ateş'i başına keserle vurarak öldüren, diğer üç işçiyi de yaralayan Abdülaziz Kılıç idam edildi.

   Abdülaziz Kılıç, Türk işçi. 12 Aralık 1978'de paralarını gasbetmek amacıyla işçi Nusret Ateş'i başına keserle vurarak öldürdü, üç işçiyi yaraladı. Yargılandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. 12 Eylül Darbesi'nden sonra 1980–1984 arasında idam edilen 24'ü adli suçlu 50 mahkûmdan biridir.

   Vikipedi'de oku: Abdülaziz Kılıç

6. 1983

   Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu; Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.

   

   Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP), 12 Eylül Darbesi'nden sonra 1983'te siyasi faaliyetler serbest bırakılınca, kapatılan Cumhuriyet Halk Partisi'nin tabanını sahiplenmek için kurulmuştur.

   Vikipedi'de oku: Sosyal Demokrasi Partisi

7. 1982

   Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı ve Şerif Gören ile birlikte yönettiği Yol filmi, Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye ödülünü Costa Gavras'ın Kayıp (Missing) filmiyle paylaştı.

   

   Şerif Gören, Türk film yönetmeni ve senarist.

   Yol, senaryosu Yılmaz Güney tarafından yazılan, Yılmaz Güney ve Şerif Gören tarafından yönetilen 1981 yapımı dram, politik ve gerilim filmidir. Başrollerinde Tarık Akan, Şerif Sezer, Halil Ergün, Necmettin Çobanoğlu, Meral Orhonsay gibi oyuncular yer almaktadır.

   Vikipedi'de oku: Şerif Gören · Yol (film)

8. 1973

   Orhan Kemal Roman Ödülü'nü, "Büyük Gözaltı" romanıyla Çetin Altan aldı.

   Büyük Gözaltı, Çetin Altan'ın 1972 yılında yayımlanan ilk romanı. Büyük ölçüde otobiyografik olan roman 1973 yılı Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı.

   Vikipedi'de oku: Büyük Gözaltı

9. 1971

   Şair Fazıl Hüsnü Dağlarca tutuklandı.

   

   Fazıl Hüsnü Dağlarca, Türk şair. 2007 yılına kadar yayınlanmış 60'tan fazla şiir koleksiyonuyla Türkiye Cumhuriyeti'nin en üretken Türk şairlerinden birisi olan Dağlarca Struga Şiir Akşamları Altın Çelenk Ödülüne layık görüldü. 1971 yılında Şilili şair Pablo Neruda'nın aldığı Nobel Edebiyat Ödülü için hazırlanan listede adaylardan birisi olduğu 50 yıllık İsveç Akademisi arşivlerinin 2022'de kamuoyuna açılması ile ortaya çıktı.

   Vikipedi'de oku: Fazıl Hüsnü Dağlarca

10. 1971

    Sinema sanatçısı Yılmaz Güney gözaltına alındı.

    

    Yılmaz Güney, Zaza-Kürt asıllı Türk oyuncu, yönetmen, senarist, yapımcı, yazar, şair ve aktivisttir. Oyuncu olarak yer aldığı Çirkin Kral, hem senaristi hem de yönetmeni olduğu Umut, Ağıt, Baba, Arkadaş ve Duvar, senaryosunu yazdığı ancak 1974-1981 yılları arasında cinayet nedeniyle hüküm giymesi sebebiyle çekimlerinde bulunamadığı eş yönetmenli Yol ve Sürü gibi filmleriyle tanınmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Yılmaz Güney

11. 1968

    Başbakan Süleyman Demirel, "düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir" dedi.

12. 1966

    Denizli'de, Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik Kulüplerinin katılımlarıyla gerçekleşen Genel Kurul toplantısında, Denizlispor Profesyonel Futbol Kulübü kuruldu.

    

    Denizlispor, 1966 yılı Mayıs ayında Denizli ilinde kurulmuş olan, özellikle Profesyonel Futbol Takımı ile tanınan spor kulübüdür. Günümüzde altıncı seviye lig olan Süper Amatör Lig'de mücadele etmektedir.

    Vikipedi'de oku: Denizlispor

13. 1957

    Abant'ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.

    

    Abant Gölü, Bolu ilinin Mudurnu ilçesindeki bir heyelan set gölüdür. Bolu'nun 35 kilometre güneybatısında, yaklaşık 1.350 metre yükseklikte konumlanan göl, 125 hektarlık bir alan kaplar. Suları tatlı olan gölün en derin yeri 18 m'dir. Göl ile çevresi 9 Haziran 2022'de millî park olarak belirlenmiş, Türkiye'nin 48. millî parkı olmuştur.

    Vikipedi'de oku: Abant Gölü

14. 1946

    Belediye seçimleri, "Açık Oy Gizli Tasnif" şeklinde olduğu için olaylı geçti. CHP birinci parti oldu. İkinci olan Demokrat Parti ise, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle konuyu mahkemeye taşıdıysa da sonuç alamadı.

    

    1946 Türkiye yerel seçimleri, 26 Mayıs 1946 tarihinde gerçekleştirilen ve 1930 seçimlerinden sonra Türkiye'nin çok partili olarak yapılan ikinci yerel seçimleridir. Belediye başkanları halk tarafından doğrudan değil, halkoyuyla seçilerek oluşturulan meclisin kendi içerisinden birini başkan olarak belirlemesi yoluyla seçilmiştir. Bu seçim aynı zamanda, tek bir gün içerisinde tamamlanan ilk yerel seçimdir.

    Vikipedi'de oku: 1946 Türkiye yerel seçimleri

15. 1939

    Hükûmette iki bakan değişti. Fethi Okyar Adalet, Raif Karadeniz Gümrük ve Tekel Bakanı oldu.

    

    Raif Karadeniz, Türk siyasetçidir.

    Ali Fethi Okyar, Türk asker, diplomat ve siyasetçi.

    Vikipedi'de oku: Raif Karadeniz · Ali Fethi Okyar

16. 1938

    Atatürk, Ankara'dan son kez ayrıldı.

17. 1926

    Millî Mücadele'ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.

Doğumlar

• 1995 Kenan Sipahi, Kosova asıllı Türk millî basketbolcu
• 1995 Burak Yörük, Türk oyuncu
• 1987 Olcay Şahan, Türk eski millî futbolcudur
• 1982 Hasan Kabze, Türk futbolcu
• 1980 İbrahim Eren, Türk bürokrat
• 1979 Mehmet Okur, Türk basketbolcu
• 1979 Hüseyin Çimşir, Türk teknik direktör ve eski millî futbolcu
• 1975 Suat Suna, Türk pop şarkıcısı ve besteci
• 1964 İlkay Akkaya, Türk müzisyen
• 1964 Nazlı Tosunoğlu, Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusu
• 1957 Uğur Yücel, Türk oyuncu, yönetmen ve senarist
• 1944 Can Gürzap, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu, yazar ve eğitmen (ö. 2023)
• 1931 Tarık Dursun K., Türk yazar ve yayıncı (ö. 2015)
• 1904 Necip Fazıl Kısakürek, Türk şâir, yazar ve düşünür (ö. 1983)
• 1689 Lady Mary Wortley Montagu, İngiliz yazar (Osmanlı toplumu üzerine ayrıntılı gözlemleriyle de bilinir) (ö. 1762)
• 1566 III. Mehmet, Osmanlı'nın 13. Padişahı (ö. 1603)

Ölümler

• 2026 Celal Bölgen, Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1948)
• 2025 İlhan Şeşen, Türk müzisyen ve oyuncu (d. 1948)
• 2020 İsmail Hakkı Karadayı, Türk orgeneral ve 22. Genelkurmay Başkanı (d. 1932)
• 2019 Eşref Kolçak, Türk televizyon ve sinema oyuncusu ve tiyatrocu (d. 1927)
• 2012 Orhan Boran, Türk radyo ve televizyon sunucusu ve oyuncu (d. 1928)
• 2008 Peter Harzem, Türk-Amerikalı psikolog (d. 1930)
• 1995 Doğan Kasaroğlu, Türk gazeteci, siyasetçi ve TRT Genel Müdürlerinden (d. 1933)
• 1991 İzzettin Ökte, Türk besteci ve tanbur sanatçısı (d. 1910)
• 1982 Semra Ertan, zenofobi karşıtı Türk göçmeni işçi ve yazar (d. 1956)
• 1895 Ahmed Cevdet Paşa, Türk devlet ve bilim insanı, tarihçi, hukukçu ve şair (d. 1822)
• 1512 II. Bayezid, Osmanlı'nın 8. Padişahı (d. 1447)
• 1421 Çelebi Mehmet, Osmanlı'nın 5. Padişahı (d. 1389)