Türkiye için tarihte bugün - 2 Ocak

Olaylar

1. 2007

   Niğde Aladağlar'daki Demirkazık zirvesi tırmanışında 1 Ocak'ta mahsur kalan ODTÜ Dağcılık Kulübü üyesi altı dağcıdan, Utku Kocabıyık ve Seza Bürkan Yüksel öldü, dört dağcı ise kurtarıldı.

   

   Aladağlar, Kayseri-Niğde-Adana illeri arasında bulunan dağ sırası, bitki örtüsü ve hayvan çeşitliliği bakımından zengindir. Bu nedenle dağın 54.524 hektarlık bölümü ilk önce Hacer Ormanı Tabiat Parkı adı altında koruma altına alınmıştır, ardından 1995 yılında biraz daha geniş bir yüz ölçümüyle millî park ilan edilmiştir.

   Vikipedi'de oku: Aladağlar Millî Parkı

2. 2003

   Kopenhag kriterlere ile Anayasaya uyum çerçevesinde bazı yasalarda değişiklik öngören tasarı TBMM'de kabul edildi. Yasaya göre, siyasi partilerin kapatılması davalarında 5/3 çoğunluk aranacak. İşkence ve kötü muamele suçlarından verilen cezalar para cezasına çevrilemeyecek. Anayasa Mahkemesi, siyasi partinin devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verebilecek. Cemaat vakıfları mülk edinebilecek. Gazeteciler haber kaynaklarını açıklamaya zorlanamayacak.

   

   Kopenhag, Danimarka'nın başkenti ve en yüksek nüfuslu şehridir. 1 Ocak 2022 itibarıyla şehrin nüfusu 805.420'dir. Kopenhag, Zelanda adasının doğu kıyısında yer almaktadır; şehrin diğer kısmı Amager'de yer alır ve Øresund boğazı ile İsveç'in Malmö kentinden ayrılır. Öresund Köprüsü, iki şehri demiryolu ve karayolu ile birbirine bağlamaktadır.

   Vikipedi'de oku: Kopenhag

3. 2001

   İstanbul 1 Numaralı DGM Hakimliği, Egebank soruşturması kapsamında İnterbank'ın eski sahibi Cavit Çağlar hakkında gıyabi tutuklama kararı verdi. (Türk İnterpolü, 5 Ocak'ta Çağlar hakkında kırmızı bülten hazırladı.)

   Egebank 9 Nisan 1928 tarihinde İzmir'de yöresel bir banka olarak İzmir Esnaf ve Ahali Bankası adıyla kurulmuştur. 1959 tarihinden Egebank adıyla adını almıştır. Daha sonra %50 hissesine Bayraktar Holding ve %40 hissesine İhlas Holding ortak olmuştur.

   Vikipedi'de oku: Egebank

4. 1995

   Eski İstanbul Su ve Kanalizasyon İşletmesi (İSKİ) Genel Müdürü Ergun Göknel'in 8,5 yıllık hapis cezası kesinleşti.

   

   İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ), 1981 yılında, 2560 sayılı İSKİ Kanunu ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı olarak kurulmuş, bağımsız bütçeli bir kamu kurumudur. Kuruluşun amacı, İstanbul'a içme suyu temin etmek, atık suları toplamak, arıtmak ve uzaklaştırmak, su havzalarını korumak ve dereleri ıslah etmektir.

   Vikipedi'de oku: İSKİ

5. 1993

   Mehmetçik Somali'de: Türk Silahlı Kuvvetleri, BM'nin çağrısı üzerine 43 yıl aradan sonra ikinci kez bir yabancı ülkenin topraklarına ayak bastı.

   

   Mehmetçik, Osmanlı ve Türkiye'de askerin halk dilindeki genel adı.

   Somali, resmî olarak Somali Federal Cumhuriyeti ve komünist yönetimde önceki bilinen adıyla Somali Demokratik Cumhuriyeti olarak anılan, Doğu Afrika'da Afrika Boynuzu denilen coğrafî bölgede bulunan bir ülkedir. 1991'de Somali İç Savaşı'nın başlamasından beri devletin çoğu bölgesinde merkezî bir hükûmet kontrolü yoktur. Uluslararası olarak tanınmış Federal Geçiş Hükûmeti, ülkenin sadece küçük bir parçasını yönetmektedir.

   Vikipedi'de oku: Mehmetçik · Somali

6. 1992

   Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde çığ düşmesi sonucu yirmi kişi öldü, on beş kişi yaralandı.

   

   Yüksekova, Hakkâri ilinin en büyük ilçesidir.

   Çığ, genellikle bitki örtüsü olmayan engebeli, dağlık ve eğimli arazilerde, vadi yamaçlarında tabakalar halinde birikmiş olan kar kütlesinin iç ve/veya dış kuvvetlerinin etkisi ile başlayan bir ilk hareket sonucu, yamaçtan aşağıya doğru hızla kayması olarak tanımlanır.

   Vikipedi'de oku: Yüksekova · Çığ

7. 1980

   Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, kendisiyle görüşmeye gelen Korkut Özal'a, "Necmettin Erbakan'ın kaypak politikasından rahatsız olduklarını, dinin politikaya alet edilmemesi gerektiğini" söyledi.

   Korkut Özal, Türk mühendis ve siyasetçi.

   Vikipedi'de oku: Korkut Özal

8. 1980

   Türkiye'de 12 Eylül 1980 Darbesi'ne Giden Süreç (1979- 12 Eylül 1980): TSK'nin verdiği 27 Aralık Muhtırası, Cumhurbaşkanlığı tarafından kamuoyuna açıklandı.

   27 Aralık Muhtırası, 27 Aralık 1979 tarihinde Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Bülend Ulusu, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya ve Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Sedat Celasun'un imzasını taşıyan ve dönemin Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'e verilen uyarı mektubudur.

   Vikipedi'de oku: 27 Aralık Muhtırası

9. 1979

   Türk ve Amerikalı arkeologların beş yıl süren ortak çalışmalarıyla, dünyanın ilk İslam batığı Ege Denizi'nde bulundu.

   

   Arkeoloji, geçmişteki insan topluluklarının maddi kültür kalıntılarını bilimsel yöntemlerle ortaya çıkararak; tarih, sosyoloji, coğrafya, etnoloji, antropoloji, nümismatik, filoloji, paleobotanik gibi birçok bilim dalından yararlanıp kültür ve uygarlık tarihini araştıran bilim dalıdır.

   Vikipedi'de oku: Arkeoloji

10. 1971

    TİP'ten ayrılan Cenan Bıçakçı ve arkadaşları, Bağımsız Türkiye Sosyalistleri Birliği adıyla yeni bir örgüt kurduklarını açıkladı.

11. 1951

    Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin yeni üyeliklerine Türkiye, Hollanda ve Brezilya seçildi.

    

    Brezilya, resmî adıyla Brezilya Federatif Cumhuriyeti, Güney Amerika'nın en büyük ülkesidir. Ayrıca yüzölçümü bakımından dünyanın beşinci, nüfus bakımından ise yedinci büyük ülkesidir ve 213 milyondan fazla insanı barındırmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Brezilya

12. 1935

    Marmara Adası ve Erdek'te deprem oldu; 5 kişi öldü, 600 bina hasar gördü.

    

    Marmara Adası, Marmara Denizi'nin güneybatısında bulunan Marmara Adaları'nın en büyüğü ve Balıkesir'e bağlı olan bir adadır. Gökçeada'dan sonra Türkiye'nin ikinci büyük adasıdır. Nüfus yazın artar ve birçok otel, hotel, pansiyona ev sahipliği yapmaktadır.

    Vikipedi'de oku: Marmara Adası

13. 1935

    Türkiye'de Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi.

    

    Soyadı Kanunu, her Türk vatandaşına bir soyadı taşıma yükümlülüğü getiren 2525 sayılı kanundur. Kanun, 21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilmiş, 2 Temmuz 1934 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmış ve 2 Ocak 1935′te yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun kabulünden sonra soyadı, Türkiye'de kişilerin kimliğinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Soyadı Kanunu'nun kabulü, toplumsal alanda yapılan Atatürk devrimlerinden birisidir.

    Vikipedi'de oku: Soyadı Kanunu

14. 1924

    İstanbul İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazeteciler beraat etti. Gazeteciler ve İstanbul Barosu Başkanı Lütfi Fikri Bey, Hıyanet-i Vataniye Kanunu'na aykırı davranmakla suçlanıyorlardı. Gazeteciler beraat ederken Lütfi Fikri Bey, 5 yıl kürek hapsine mahkûm oldu.

    

    Gazeteci, gazetecilik mesleğini icra eden; güncel olaylar, akımlar, konular ve kişiler hakkında veri toplayıp, araştırıp, arşivleyip olabildiğince tarafsız bir şekilde yayımlamaya gayret gösteren kişidir.

    Vikipedi'de oku: Gazeteci

15. 1523

    Rodos Adası, Kanuni Sultan Süleyman tarafından fethedildi.

    

    Rodos Kuşatması ya da Rodos'un Fethi, Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı İmparatorluğu ordusunun, 1522 yılında Rodos Adası'nı egemenliği altında tutan Hospitalier Şövalyeleri'ne karşı gerçekleştirdiği askeri harekâttır.

    Vikipedi'de oku: Rodos Kuşatması (1522)

Doğumlar

• 1999 Sina Ülbe, Türk basketbolcu
• 1998 Ayhancan Güven, Türk millî yarış pilotu
• 1997 Melis Sezen, Türk oyuncu
• 1991 Ömer Alimoğlu, Türk atıcı
• 1986 Ediz Bahtiyaroğlu, Türk-Boşnak futbolcu (ö. 2012)
• 1985 Lerzan Tuncer, Türk marimba sanatçısı
• 1979 Mahir Bayrak, Türk basketbolcu
• 1979 Çağla Şikel, Türk oyuncu, sunucu ve manken
• 1977 Ahu Türkpençe, Türk oyuncu
• 1969 Yavuz Seçkin, Türk radyo-TV programcısı ve oyuncu
• 1957 Fehmi Demir, Türk siyasetçi ve Hak ve Özgürlükler Partisi Genel Başkanı (ö. 2015)
• 1948 Akın Birdal, Türk siyasetçi
• 1946 Ersin Burak, Türk karikatürist ve çizgi roman sanatçısı
• 1944 Baykal Kent, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (ö. 2012)
• 1943 Barış Manço, Türk müzisyen, besteci ve şarkıcı (ö. 1999)
• 1943 Filiz Akın, Türk oyuncu ve yazar (ö. 2025)
• 1937 Afet Ilgaz, Türk yazar (ö. 2015)
• 1929 Yılmaz Gündüz, Türk basketbolcu, futbolcu, yönetmen, yapımcı, senarist ve oyuncu (ö. 1997)
• 1924 Sacit Seldüz, Türk basketbolcu, voleybolcu ve antrenörü (ö. 2018)
• 1902 Safiye Erol, Türk yazar (ö. 1964)
• 1899 Burhan Belge, Türk diplomat, siyaset adamı ve gazeteci (ö. 1967)
• 1852 Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair ve diplomat (Makber ve Eşber gibi yapıtlarıyla tanınan) (ö. 1937)
• 1767 II. Beşir Şihab, Osmanlı Lübnan Emiri (ö. 1850)
• 1699 III. Osman, Osmanlı'nın 25. Padişahı (ö. 1757)
• 1642 IV. Mehmed, Osmanlı'nın 19. Padişahı (ö. 1693)

Ölümler

• 2025 Ferdi Tayfur, Türk şarkıcı, besteci, yazar ve oyuncu (d. 1945)
• 2021 Aylin Özmenek, Türk radyo ve TV sunucusu (d. 1942)
• 2016 Sabri Yirmibeşoğlu, Türk asker (d. 1928)
• 2012 Tuncer Sevi, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu (d. 1942)
• 2003 Melih Birsel, Türk mimar (d. 1920)
• 1981 Eflatun Cem Güney, Türk folklor araştırmacısı ve masalcı (d. 1896)
• 1980 Mustafa Nihat Özön, Türk yazın tarihçisi, yazar, eğitmen ve çevirmen (d. 1896)