Türkiye için tarihte bugün - 5 Şubat

Olaylar

1. 2020

   2193 sefer sayılı uçuş: İzmir-İstanbul seferini yapan Pegasus Hava Yolları uçağı, Sabiha Gökçen Havalimanı'na inişi sırasında pistten çıkarak parçalandı. Kazada 3 kişi öldü, 179 kişi yaralandı.

   

   Pegasus Hava Yolları'nın 2193 sefer sayılı uçuşu, 5 Şubat 2020 tarihinde Pegasus Hava Yolları'na ait Boeing 737-800 tipi yolcu uçağının pistten çıkması ile sonuçlanan uçuştur. İzmir-İstanbul seferini yapan ve Adnan Menderes Havalimanı'ndan kalkan uçak, Sabiha Gökçen Havalimanı'na indikten sonra pistten çıkmış, uçakta bulunan 183 kişiden üçü ölmüştür.

   Vikipedi'de oku: Pegasus Hava Yolları'nın 2193 sefer sayılı uçuşu

2. 2006

   Trabzon'un Santa Maria Katolik Kilisesi'nde Roma Katolik Rahibi Andrea Santoro silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

   

   Santa Maria Katolik Kilisesi, Trabzon'un Ortahisar ilçesinde bulunan bir kilisedir. Kilise, misafirhane ve iki yardımcı binadan oluşan kompleks, 1869-1874 yılları arasında Sultan Abdülmecid tarafından Trabzon'a gelen turistler için inşa ettirilmiştir. Üç nefli bazilikanın üzeri beşik tonozla örülmüş ve kiremitle kaplanmıştır. Kilisenin içinde birçok ikona ve fresk bulunmaktadır. Yapı, günümüzde de kilise olarak hizmet vermektedir.

   Vikipedi'de oku: Santa Maria Katolik Kilisesi (Trabzon)

3. 1993

   ANAP İstanbul milletvekili Adnan Kahveci, eşi ve kızı, Bolu-Gerede yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında öldüler; Kahveci'nin oğlu, kazadan yaralı kurtuldu.

   

   Adnan Kahveci, Türk bürokrat, milletvekili ve bakan. 12 Eylül 1980 Darbesi sonrası Turgut Özal'ın yakın çevresinde geniş bir kamuoyunun takdirini kazanan Adnan Kahveci, 1983'te Anavatan Partisi'nin kurucuları arasında da yer almıştı. Adnan Kahveci, 1993 yılında kendi kullandığı arabayla meydana gelen trafik kazasında eşi ve kızıyla birlikte öldü.

   Vikipedi'de oku: Adnan Kahveci

4. 1988

   Yunan uyrukluların Türkiye'de bulunan gayrimenkulleri üzerindeki haklarını donduran 1964 tarihli kararname kaldırıldı.

   

   Yunanlar ya da Helenler, Yunanistan, Kıbrıs, Arnavutluk, İtalya, Türkiye, Mısır ve Doğu Akdeniz'i çevreleyen diğer ülkelerde yaşamış veya yaşayan, aynı zamanda da dünya çapına yayılmış ve diasporalar oluşturmuş bir etnik grup.

   Vikipedi'de oku: Yunanlar

5. 1983

   12 Eylül Darbesi'nin 37, 38 ve 39. idamları: 1973'te kardeşleri Hasan Karaköse'nin Halil Çatal tarafından öldürülüşünden bir yıl sonra, 20 Mart 1974'te tarlaya gitmekte olan Halil Çatal'ın karısı Nafiye Çatal ve oğlu Mevlüt Çatal'ı öldüren Rıdvan Karaköse, Cavit Karaköse ve Süleyman Karaköse idam edildiler.

   Rıdvan Karaköse, kardeşi Hasan Karaköse'nin Halil Çatal tarafından öldürülüşünden bir yıl sonra 1974'te diğer kardeşleri Cavit, Süleyman ve İsmail Karaköse ile bir olup Halil Çatal'ın karısını ve oğlunu öldürdü. Yargılandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. İsmail Karaköse hapiste öldü. 5 Şubat 1983'te kardeşleri Cavit Karaköse ve Süleyman Karaköse ile birlikte asılarak idam edildi. 12 Eylül Darbesi'nden sonra 1980–1984 arasında idam edilen 24'ü adli suçlu 50 mahkûmdan biridir.

   Vikipedi'de oku: Rıdvan Karaköse

6. 1976

   Amerikan uçak firması Lockheed, Türkiye'de rüşvet verdiklerini açıkladı.

   

   Lockheed Corporation, ilk olarak Loughead Aircraft Manufacturing Company olarak kurulmuş olan Amerikan havacılık şirketi idi. Allan Lockheed ile kardeşi Malcolm Loughead tarafından 1912'de kurulmuş olup sonradan Martin Marietta ile birleşerek 1995'te Lockheed Martin oluşmuştur.

   Vikipedi'de oku: Lockheed

7. 1975

   ABD Kongresi'nin 11 Aralık 1974'te aldığı, Türkiye'ye silah ambargosu kararı uygulanmaya başlandı. Ambargonun gerekçesi, Türkiye'nin Temmuz-Ağustos 1974'te Kıbrıs'a askeri müdahalede bulunmasıydı.

   

   Kıbrıs Harekâtı, 20 Temmuz 1974'te Başbakan Bülent Ecevit’in emriyle Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs'ta başlattığı askerî harekât. Harekâtın ilk ayağı Yunanistan hükûmetinin desteğiyle yapılan 15 Temmuz 1974 darbesinin ardından düzenlendi.

   Vikipedi'de oku: Kıbrıs Harekâtı

8. 1959

   Birleşik Krallık, Türkiye ve Yunanistan arasındaki "Kıbrıs" konulu görüşmeler Zürih'te başladı.

9. 1956

   Meriç ve Tunca nehirleri dondu; Yeşilköy ve Mecidiyeköy'e kurtlar indi ve İstanbul halkı ekmeksiz kaldı.

   

   Meriç Yunanistan ile Türkiye sınırının bir kısmını oluşturan, Bulgaristan'da doğarak Türkiye'ye giren ve Edirne üzerinde Ege Denizi'ne dökülen ırmaktır.

   Vikipedi'de oku: Meriç

10. 1939

    Uludağ'da ilk kez kayak yarışmaları yapıldı.

    

    Uludağ, Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m yüksekliği ile Türkiye'nin en büyük kış ve doğa sporları merkezi olan dağdır.

    Vikipedi'de oku: Uludağ

11. 1937

    Anayasa'nın 2. maddesinde yapılan değişiklikle, altı ilke Anayasa metnine girdi: Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır. Resmi dili Türkçedir. Makam Ankara şehridir.

    

    1924 Anayasası, 20 Nisan 1924'te kabul edilip 25 Mayıs 1924'te yürürlüğe girerek, 1921 tarihli Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu'nun yerini almış olan Türkiye Cumhuriyeti anayasasıdır.

    Vikipedi'de oku: Teşkîlât-ı Esâsiye Kanunu (1924)

12. 1933

    Atatürk, 1 Şubat'ta Bursa'da bir grubun, ezan ve kametin Türkçe okunmasını sebep gösterip, gösteri yapması üzerine Ege gezisini yarıda keserek Bursa'ya geldi.

    

    Ezan, İslâm dininde namaz vaktinin geldiğini insanlara bildirmek için yapılan çağrıya verilen isimdir. Ezân-ı Muhammedî olarak da adlandırılır. Ezan okuyan kişiye müezzin denir.

    Vikipedi'de oku: Ezan

13. 1932

    İlk Türk tangosu olan Mazi Kalbimde Bir Yaradır, Seyyan Hanım tarafından ilk kez yorumlandı.

    Mazi Kalbimde Bir Yaradır; 1928 yılında sözlerini Necdet Rüştü Efe'nin yazdığı, Necip Celal Andel tarafından bestelenen tango.

    Vikipedi'de oku: Mazi Kalbimde Bir Yaradır (tango)

14. 1932

    İlk Türkçe hutbe, Süleymaniye Camii'nde okundu.

    

    Hutbe, İslam dininde cuma ve bayram namazlarında minberde imam tarafından okunan dua ve verilen öğüt. Hutbe insanları dine çağırır. Ayrıca İslam dininin Peygamberi Muhammed'in ölümünden önce 124.000 Müslüman'a irad ettiği dini metnin adı da Veda Hutbesi'dir.

    Vikipedi'de oku: Hutbe

15. 1924

    Nezihe Muhittin'in Başkanlığında Türk Kadınlar Birliği kuruldu.

    

    Nezihe Muhiddin Tepedelengil, Osmanlı-Türk düşünür, gazeteci, yazar ve kadın hakları savunucusudur.

    Vikipedi'de oku: Nezihe Muhiddin

16. 1919

    Karakol Cemiyeti adlı direniş örgütü kuruldu.

    

    Karakol Cemiyeti, Mondros Mütarekesi sonrasında İstanbul'da kurulan, gizli bir direniş ve istihbarat örgütüdür. Cemiyet, Kurtuluş Savaşı öncesinde Anadolu ile bağlantıyı kurarak, silah ve insan sevkiyatını organize etmiş, ayrıca işgal altındaki İstanbul'da direniş yanlılarını örgütlemiş ve istihbarat toplamıştır.

    Vikipedi'de oku: Karakol Cemiyeti

17. 1877

    Mithat Paşa, sadrazamlıktan azledildi. Daha sonra Taif zindanında boğduruldu.

    

    Taif, Suudi Arabistan'ın Mekke Bölgesi'nde bir şehir.

    Ahmed Şefik Midhat Paşa, Osmanlı devlet adamıdır. İki kez sadrazam, Tuna, Aydın, Bağdat ve Suriye Valisi olan Midhat Paşa, ilk Osmanlı anayasası olan Kânûn-ı Esâsî'yi hazırlayan kurulun başkanlığını yaptı.

    Vikipedi'de oku: Taif · Midhat Paşa

Doğumlar

• 2003 Sümeyye Boyacı, Türk yüzücü
• 1999 Cemre Baysel, Türk oyuncu
• 1997 Batuhan Karacakaya, Türk oyuncu ve mimar
• 1990 Cem Ekinci, Alman-Türk futbolcu
• 1987 Özge Gürel, Türk oyuncu
• 1981 Ahu Sungur, Türk oyuncu
• 1976 Altan Aksoy, Türk millî futbolcu
• 1974 Deniz Yılmaz, Türk gitarist, şarkıcı ve Kurban'ın solisti
• 1968 Mevlüt Çavuşoğlu, Türk siyasetçi, diplomat, ekonomist, iş adamı ve eski Türkiye dışişleri bakanı
• 1966 Soner Arıca, Türk şarkıcı
• 1961 Ersin Kalkan, Türk gazeteci ve yazar
• 1961 Hakan Peker, Türk şarkıcı
• 1959 Lütfü Türkkan, Türk siyasetçi
• 1958 Orhan Alkaya, Türk şair, yazar, tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen ve gazeteci
• 1957 Mustafa Elitaş, Türk siyasetçi
• 1956 Sevda Karaca, Türk pop müzik ve sinema sanatçısı
• 1951 Yaşar Nuri Öztürk, Türk akademisyen, gazeteci, yazar ve siyasetçi (ö. 2016)
• 1950 Nihat Nikerel, Türk oyuncu ve yazar (d. 2009)
• 1945 Jale Parla, Türk edebiyat teorisyeni ve eleştirmeni
• 1940 Özay Gönlüm, Türk halk müziği sanatçısı (ö. 2000)
• 1917 Kerime Nadir, Türk romancı (ö. 1984)
• 1907 Eren Eyüboğlu, Türk ressam (ö. 1988)
• 1889 Recep Peker, Türk asker ve siyasetçi (ö. 1950)
• 1872 Selma Rıza Feraceli, ilk Türk kadın gazeteci (ö. 1931)
• 1858 Saffet Atabinen, ilk Türk orkestra şefi (ö. 1939)

Ölümler

• 2006 Cemal Kutay, Türk tarihçi ve yazar (d. 1909)
• 1993 Adnan Kahveci, Türk siyasetçi (d. 1949)
• 1990 Sümeyra Çakır, Türk ses sanatçısı (d. 1946)
• 1961 Helmuth Theodor Bossert, Alman asıllı Türk dil bilimci ve arkeolog (d. 1889)
• 1960 Mustafa Kurucu, Türk mutasavvıf, öğretmen ve İslam alimi (d. 1887)
• 1887 Beşir Fuad, Türk asker, çevirmen, gazeteci ve fikir adamı (d. 1852)