Türkiye için tarihte bugün - 27 Ocak

Olaylar

1. 2000

   Kamuoyunda, İkinci Manisa davası olarak bilinen 10'u tutuklu 14 sanığın yargılandığı ve Yargıtay tarafından iki kez usulden bozulan davada, sanıklar, 2 yıl 6 ay ile 15 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı.

   Manisa davası ya da Manisalı gençler davası, Manisa'da, çoğu lise öğrencisi olan 16 gence 26 Aralık 1995'te gözaltına alınmalarının ardından yasa dışı örgüt üyesi oldukları iddiasıyla açılan dava ile bu gençlere gözaltında işkence yaptıkları iddiasıyla polislere karşı açılan davalara, basında ve halk arasında verilen addır. Davalar Türkiye'de insan hakları alanında verilen mücadelenin simgesi oldu ve uzun süre devam etti.

   Vikipedi'de oku: Manisa davası

2. 1996

   Bodrum açıklarındaki Kardak kayalıklarına, Yunan ve Türk gazetecilerin ayrı ayrı bayrak dikmeleri Türkiye ile Yunanistan arasında gerilim yarattı.

   

   Bodrum, Muğla'nın 13 ilçesinden birisidir. İlçe günümüzde önemli bir turizm merkezi olması ile anılmaktadır ki bunda Bodrum'un kendine has bazı özellikleri olması etkilidir. Nüfus açısından il genelinde Menteşe ve Fethiye'yi geçerek en büyük ilçe ünvanına sahip olmuştur.

   Vikipedi'de oku: Bodrum, Muğla

3. 1996

   Bursa'da 1963 yılından beri hizmet veren Teleferik özelleştirildi.

   

   Teleferik, birbirinden uzak iki yer arasında, havada gerilmiş olan bir ya da birkaç çelik halat üzerinde bağlanarak yol alan asılı taşıtla yapılan nakliyat sistemidir. Teleferikler, asansör prensibiyle çalışırlar ancak özellikle vadi geçişlerinde tıpkı bir helikopter gibi yer zemininden oldukça yüksek noktalara çıkabilirler.

   Vikipedi'de oku: Teleferik

4. 1995

   Çocuk Hakları Sözleşmesi, Türkiye tarafından çekince koyularak kabul edildi.

   

   Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 1989 tarihinde benimsenen Çocuk Hakları Sözleşmesi, 2 Eylül 1990 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye de dahil olmak üzere 196 ülkenin taraf olduğu sözleşme en fazla ülkenin onayladığı insan hakları belgesidir.

   Vikipedi'de oku: Çocuk Hakları Sözleşmesi

5. 1994

   İçişleri Bakanı Nahit Menteşe, İstanbul Kumkapı Polis Karakolu'nda gözaltına alınan Vakkas Dost isimli vatandaşın, polis memuru Nurettin Öztürk tarafından dövülerek öldürüldüğünü açıkladı.

   

   Nahit Menteşe, Türk avukat ve siyasetçi.

   Kumkapı, İstanbul ilinin Fatih ilçesi sınırları içinde yer alan; tarihî yarımadanın Marmara Denizi kıyısındaki semtlerinden biridir. Doğusunda Kadırga, kuzeyinde Gedikpaşa, batısında da Yenikapı ile çevrelenmiştir. Bizans döneminde küçük iskele anlamına gelen Konto skalion adını taşımaktaydı. Adını aldığı Kum Kapısı, Yedikule'den doğuya, Ahırkapı yönünde ilerlendiğinde, Marmara Denizi kıyısındaki kent kapılarından beşincisiydi.

   Vikipedi'de oku: Nahit Menteşe · Kumkapı

6. 1994

   Özgür Gündem gazetesinin Ankara temsilciliğinde patlama oldu. Gazetenin Ankara Haber Merkezi'ne de molotofkokteyli atıldı.

   

   Özgür Gündem, Türkiye'de günlük olarak yayınlanmış, Türkçe ve Kürtçe dillerinde faaliyet göstermiş bir gazete.

   Vikipedi'de oku: Özgür Gündem

7. 1984

   Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz'ü öldürmekten sanık İbrahim Çiftçi hakkındaki ölüm cezası kararı Yargıtayca bozuldu. Altı yıldır tutuklu bulunan İbrahim Çiftçi tahliye edildi.

   

   Doğan Öz, Türk hukukçu. Sultandağı'nda doğan Öz, ölümünden önce Ankara'da Cumhuriyet Savcısı Yardımcısı olarak görev yapıyordu. Devletin içindeki Kontrgerilla yapılanmasını ve Türk derin devletini araştırırken, 24 Mart 1978 sabahı işe gitmek üzere evinden çıkıp arabasına bindiği sırada Ülkü Ocakları'nın bir parçası olan İbrahim Çiftçi tarafından öldürüldü. Öz'ün ölümünün gerçekleştiği koşullar ve suikastının kimler tarafından planlandığı, günümüzde bir tartışma konusu olmaya devam etmektedir.

   Vikipedi'de oku: Doğan Öz

8. 1980

   Beyoğlu'ndaki tarihi Markiz Pastanesi kapandı. Markiz, 23 Aralık 2003'te yeniden açıldı.

   

   Beyoğlu, İstanbul ilinin Avrupa yakasında bulunan ilçelerinden biridir. Kuzeybatıda Şişli ve Kâğıthane, doğuda Beşiktaş ve İstanbul Boğazı, güneyde ve batıda ise Haliç ile sınırlı ilçe 45 mahalleden oluşmaktadır. İsmini Pera da denen, Tünel–Taksim arasında uzanan İstiklal Caddesi ve ona açılan sokakların belirlediği alanı kapsayan Beyoğlu semtinden alır. İlçenin yüzölçümü 9 km²dir. Beyoğlu ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 58 metredir.

   Vikipedi'de oku: Beyoğlu

9. 1976

   Balıkesir'de Adem Özkan adlı bir kişi, tarlalarını satarak geçimini sağlayan dedesini son tarlaları da satışa çıkarması üzerine uykudayken eldivenle boğarak öldürdü. 12 Eylül döneminde idam edildi.

10. 1969

    İstanbul Aksaray'daki Küçük Opera Tiyatrosu tamamen yandı.

    

    Aksaray, Aksaray ilinin merkezi olan şehirdir.

    Vikipedi'de oku: Aksaray

11. 1967

    Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri, yeni yönetmelik hükümlerini protesto için boykota başladılar.

    

    Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Ankara Üniversitesi Cebeci Yerleşkesi'nde eğitim ve öğretim veren, Ankara Üniversitesine bağlı bir fakültedir. Osmanlı Devleti döneminde sivil yönetici sınıfını yetiştirme amacıyla açılmış ve Türkiye'de siyaset bilimi, kamu yönetimi, uluslararası ilişkiler ve iktisadın birçok alanında yükseköğrenim sağlayan ilk kurumdur.

    Vikipedi'de oku: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

12. 1965

    Ord. Prof. Ali Fuat Başgil'in 5 yıl hapsi istendi. Ali Fuat Başgil İsviçre'de Fransızca olarak 27 Mayıs Askeri İhtilali adlı bir kitap yayınlamıştı.

    

    Ali Fuad Başgil, Türk hukukçu ve siyasetçi. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi anayasa profesörü, senatör ve milletvekili. Cumhuriyet tarihinin ilk liberal kuruluşu sayılan "Hür Fikirler Cemiyeti" kurucu başkanı ve derneğin aylık yayın organı Hür Fikirler dergisinin sahibi.

    Vikipedi'de oku: Ali Fuad Başgil

13. 1958

    Kıbrıs'ta 10 bin Türk "Taksim" lehinde gösteri yaptı. İngiliz askerleri topluluğun üzerine zırhlı araçlarla yürüdü, yaralananlar oldu.

    

    Taksim, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin 1974'teki Kıbrıs Harekâtı'ndan önce Kıbrıs'ın ve 1974'ten sonra Kıbrıs'ın kuzeyinin bir il olarak Türkiye'ye katılmasını hedefleyen düşünce.

    Vikipedi'de oku: Taksim (Kıbrıs Sorunu)

14. 1954

    Köy Enstitüleri ile İlk Öğretmen Okullarını, "İlk Öğretmen Okulları" adı altında birleştiren yasa Meclis'te kabul edildi. Böylece Köy Enstitüleri kapatıldı.

    Köy enstitüsü, Türkiye'de köye öğretmen ve meslek erbabı yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli ve 3803 sayılı yasa ile açılan okul türü. Tamamen Türkiye'ye özgü olan bu eğitim projesini 28 Aralık 1938 tarihinde Millî Eğitim Bakanı olan Hasan Âli Yücel bizzat yönetti. Dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç da, Köy Enstitüleri'nin kuramcısı ve uygulamacısı olarak bilinir.

    Vikipedi'de oku: Köy enstitüsü

15. 1954

    Millet Partisi kapatıldı; din esasına dayanan ve amacını gizleyen bir parti olduğu iddia edildi, yöneticileri de birer gün hapis ve 250'şer kuruş para cezasına çarptırıldı.

    

    Millet Partisi, 1948-1954 yılları arasında etkin olan Türk siyasi partisi. Partinin kurulmasının en önemli nedenlerinden biri Demokrat Partinin Cumhuriyet Halk Partisine sert muhalefet yapmamasıydı.

    Vikipedi'de oku: Millet Partisi (1948)

16. 1943

    Varlık Vergisini ödemeyen mükellefler, borçlarını "bedenen çalışarak ödemeleri" için çalışma kamplarına gönderildi. Tümü İstanbullu gayrimüslimlerden oluşan 32 kişilik ilk kafile Aşkale'ye doğru yola çıktı.

    

    Aşkale, Erzurum'un ilçelerinden biridir.

    Varlık Vergisi, Türkiye'de 11 Kasım 1942 tarih ve 4305 sayılı kanunla Mart 1944'e kadar uygulanmış olağanüstü servet vergisinin adıdır.

    Vikipedi'de oku: Aşkale · Varlık Vergisi (Türkiye)

17. 1940

    Millî Koruma Kanunu, Resmi Gazete'de yayınlandı.

    Millî Korunma Kanunu, İkinci Dünya Savaşı döneminin ekonomik koşulları nedeniyle Ocak 1940'ta Cumhuriyet Halk Partisi iktidarının çıkarttığı ve hükûmete olağanüstü hâllerde fiyatları saptamada, ürünlere el koymada, zorunlu çalışma yükümlülüğü getirmede birtakım yetkiler veren kanundu. Devletin bu alanlardaki müdahaleleri bu kanunla meşruiyet kazanmıştır. Bu kanun 1956 yılında Menderes hükûmeti tarafından yeniden getirilmiştir.

    Vikipedi'de oku: Millî Korunma Kanunu

18. 1937

    Cenevre'de Milletler Cemiyeti toplantısında, Hatay'ın bağımsızlığı kabul edildi.

    

    Cenevre, İsviçre'de Cenevre Gölü kıyısında yer alan, İsviçre'nin Zürih şehrinden sonra en yüksek nüfuslu ikinci şehridir. Fransızca konuşulan İsviçre bölgesi olan "Suisse Romande" bölgesinin en büyük şehridir. Aynı ada sahip Cenevre kantonu'nun başkentidir. Rhône Nehri'nin Cenevre Gölü'nden çıkışında konumlanmıştır.

    Vikipedi'de oku: Cenevre

19. 1934

    İpek Film Stüdyosu senaryo yarışması açtı.

    İpek Film, 1928 yılında İstanbul'da kurulan özel film stüdyosu ve yapım şirketi.

    Vikipedi'de oku: İpek Film

20. 1923

    İzmir'e gelen Mustafa Kemal Paşa, Karşıyaka'da trenden inerek, Ege gezisine başladığı gün (14 Ocak) ölen annesinin (Zübeyde Hanım) kabrini ziyaret etti.

    

    Karşıyaka, İzmir ilinin bir ilçesidir. İlçenin doğusunda Bayraklı, kuzeybatısında Menemen, batısında Çiğli ilçeleri, güneyinde İzmir Körfezi ve İzmir'in karşı kıyısı bulunmaktadır. Yamanlar Dağı'nın eteği ile deniz arasında kalan kısımda şehir dokusu ile büyük ölçüde bütünleşmiş bir ilçedir.

    Vikipedi'de oku: Karşıyaka

21. 1901

    Alman Çeşmesi açıldı.

    

    Alman Çeşmesi, İstanbul'daki Sultanahmet Meydanı'nda, Sultan I. Ahmed Türbesi'nin karşısında yer alan çeşme. Alman İmparatoru II. Wilhelm'in Sultan II. Abdülhamid'e ve İstanbul'a hediyesidir. Almanya'da yapılıp İstanbul'daki yerine monte edilmiştir. Neo-Bizanten üslubunda bir çeşmedir; içeriden altın mozaikle süslüdür.

    Vikipedi'de oku: Alman Çeşmesi

22. 1695

    II. Ahmet'in ölümüyle, II. Mustafa Osmanlı padişahı oldu.

    

    II. Ahmed, 21. Osmanlı padişahı ve 100. İslam halifesidir.

    II. Mustafa veya Mustafa Gazi, lâkabı Gazi, Divan edebiyatındaki adı İkbâlî; 22. Osmanlı padişahı ve 101'inci İslâm halifesidir. Babası IV. Mehmed, annesi ise Emetullah Râbi'a Gülnûş Sultan'dır. Dinî ilimlere olan ilgisiyle tanınmaktadır ve Osmanlı padişahları arasında sefere çıkan son padişahtır.

    Vikipedi'de oku: II. Ahmed · II. Mustafa

Doğumlar

• 1997 Betül Kutlu, Türk basketbolcu
• 1990 Ahmet Üstüntaş, Türk biatlet
• 1969 Süleyman Atanısev, Türk tiyatro oyuncusu
• 1965 Attila Sekerlioglu, Türk asıllı Avusturyalı futbolcu ve teknik direktör
• 1965 Oktay Kaynarca, Türk sinema, tiyatro ve dizi oyuncusu
• 1964 Lale Başar, Türk tiyatro, dizi ve sinema oyuncusu
• 1955 Nilgün Özhan Kasapbaşoğlu, Türk tiyatro, sinema oyuncusu ve seslendirme sanatçısı
• 1955 Burhanettin Kocamaz, Türk siyasetçi
• 1940 Ahmet Kurtcebe Alptemoçin, Türk siyasetçi, Bursa eski milletvekili ve iş insanı
• 1931 Gazanfer Özcan, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (ö. 2009)
• 1924 Rauf Denktaş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu ve siyasetçi (ö. 2012)
• 1919 Hüseyin Peyda, Türk sinema oyuncusu (ö. 1990)
• 1905 Burhan Atak, Türk futbolcu (ö. 1987)

Ölümler

• 2011 Öner Ünalan, Türk yazar, çevirmen ve araştırmacı (d. 1935)
• 1972 Şefik İnan, Türk siyasetçi (d. 1913)
• 1939 Salih Münir Paşa, Türk diplomat ve eski Paris Büyükelçisi (d. 1859)
• 1913 Ebüzziya Tevfik Bey, Türk gazeteci, yazar, yayıncı ve hattat (d. 1849)
• 1635 Nef'i, Türk şair (d. 1572)